ئهرمانۆسا و ههڤالا وێ ماریا
مهزنێ قبتیان مهوقهوقسى كچهك ههبوو ژ بهر تێگههشتن وجوانى وههستى سـڤـكـیـا وێ ئـهو د چـاڤێن وى دا ب سهر سهرێ ههمى كوڕێن وى دكهفت، ههر ژ زارۆكینیا وێ بابێ وێ پویتهیهكێ زێده پێ دكر، وحهز دكر وێ وهسا مهزن بكهت وهكى وى دڤێت، لهو هندهك سهیدایێن شارهزا هلبژارت بوون، وفهرمان لێ كربوو ئهو كچا وى ئهرمانۆسایێ فێرى خواندن ونڤیسین وزانینێ بكهن، وپشتى كچا وى فاما بووى وتشتهك ژ دنیایێ زانى، وى ژنكهكا دیندار وشارهزا د دینێ مهسیحى دا ئینا ودا د گهل ئهرمانۆسایێ دا ئهو بۆ وێ ببته كهنیسهیهكا زێندى، ونموونهیێ چاڤلێكرنێ د دیندارى وتهقوایێ دا، وئهڤ ژنكا هه یا مهزنێ مصرێ هلبژارتى دا ببته ههڤالهكا نێزیك بۆ كچا وى دگۆتنێ: (ماریا)..
وهـهر چــهنــده مـاریـا د ڕههـ وڕیشالێن خـۆ دا بـۆ یـۆنـانێ دزڤڕى، بهلێ ئهو ب ئاڤا نیلێ مـصـرێ هـاتـبـوو ب خـودانكرن، لهو وێ فهلسهفه وحكمهتا یۆنانى د گهل جوانى وههستى سڤكیا مصرى ل نك خۆ كۆم كربوو، دهمێ ئهو ل بهر قۆدیكێ ڕادوهستیا وخاتوینا خۆ یا نازك دخهملاند، دا بێژى ئهو ژ هۆنهرێ جوانكاریێ پێڤهتر چو نزانت، ودهمێ وێ شعر وحكمهت دكره د گوهێن ههڤالا خۆ دا، ومهسهلێن هزركرنێ د گهل وێ تێكڤهددان، دا بێژى ئهو ل سهر دهستێ ئهفلاتوونى یان ئهرستۆى یا هاتیه پهروهردهكرن.
وپشتى ڤان ههیامان دهنگ وباس ل دۆر دهركهفتنا دینهكێ نوى ل ڕۆژههلاتێ، ل وهلاتێ عهرهبان، زێده بووین، وڕۆژ بۆ ڕۆژێ تشتێن نوى وژێك جودا د دهر حـهقـا وان دا هـاتین وبهلاڤ بووین، هندهك جاران ئهرمانۆسه وههڤالا وێ ماریا ل دۆر مهسهلا وان دكهفتنه دان وستاندنێ..
ڕۆژهكێ ئهرمانۆسایێ دیت گێولێ ههڤالا وێ ماریایێ زێده یێ نهخۆشه، ونیشانێن عێجزیێ ل سهر ددیارن، وێ ڤیا گوهۆڕینهكێ بێخته ڤى جهووێ تێكچووى لهو گۆتێ:
- ئهڤه فهیلهسووفا مه خێره، چ لێ قهومیه؟
- دیاره ته هاى ژ دنیایێ نینه، وتو نزانى چ چێبوویه؟
هۆسا ماریایێ بهرسڤا وێ دا، ووهكى مرۆڤهكێ خۆ خشیم دكهت، ههڤالا وێ ئهرمانۆسایێ گۆتێ:
- بۆچى؟ خێره.. ما چ چێبوویه؟
ماریایێ ب بێنتهنگى ڤه گۆتێ:
- تو نزانى چ چێبوویه! باژێڕێ پیرۆز.. جهێ مهسیحى خۆ ل سهر گۆرى مرۆڤى كرى، ئهڤرۆ بكهفته د دهستێن مللهتێ برسى وپێخواس دا، یێن كو ژ بنێ صهحرائێ هاتین، وهكى كولى خهما وى یا سهرهكى تێركرنا زكىیه وچو ددى نه! وئهو ل هندێ ژى ڕاناوهستن، بهلكى سوباهى قهستا مه ژى بكهن، وئهز وتو وهزارێن وهكى مه ژى ببنه ئێخسیرێن بهر دهستێ وان، وهكى دۆشهكهكا ڕائێخستى د مالێن وان دا.. وهێشتا ته نهڤێت ئهز بێ گێول ژى ببم!!
ئهرمانۆسایێ ب گڕنژین ڤه گۆتێ:
- تو یا خهلهتى د ڤان هزرێن خۆ دا، وئهڤ گۆتنێن خۆ ته ژ وان گۆتگۆتكان یێن وهرگرتین ئهوێن رۆمى د ناڤ مه دا بهلاڤ دكهن؛ دا دیمهنێ وان د چاڤێن مه دا كرێت بكهن..
- گۆتگۆتك؟
- بهلێ.. واقعێ ڤان مرۆڤێن تو ب ڤى ڕهنگى بهحس ژێ دكهى -وهكى مه گوهـ لێ دبت- یێ وهسا نینه، بهلكى دبت دینداریا ته، وتهعهصصوبا ته یا زێده بۆ وان بیر وباوهرێن تو ل سهر هاتیه ب خودانكرن د پشت ڤێ دیتنا ته یا توند ڕا بت.. ههڤالا من یا خۆشتڤى، ژ بیر نهكه دهمێ هێشتا پێغهمبهرێ ڤان موسلمانان یێ ساخ وى كاغهزهك بۆ بابێ من هنارتبوو تێدا داخواز ژێ كربوو ئهو باوهریێ ب وى ودینێ وى بینت، بابێ من گۆت: هنگى من جاریهك د گهل هندهك خزمهتكاران بۆ وى ب دیارى هنارتن، وپشتى هنگى من ژێ زانى كو پێغهمبهرێ وان د سهرهدهرى وئهخلاقێ خۆ دا گهلهك ژ وى عهورى پاقژتره ئهوێ ل عهسمانى دچت وخێرێ ب سهر عهردى دا دبارینت.. بابێ من ژ وى زهلامى زانى ئهوێ پێغهمبهرێ وان كاغهزا خۆ د گهل هنارتى كو ئهڤ مرۆڤه دێ ئهو عهقلێ نوى بن یێ عالهم هشێن خۆ پێ دئینته سهرێ خۆ وحهقى ونهحهقیێ پێ ژێك جودا دكهت.
ماریایێ گۆت:
- یهعنى ب هزرا ته وبابێ ته ئهگهر ڤان موسلمانان ب سهر وهلاتێ مه دا گرت، چو زیانا وان ناگههته مه؟
- نه.. پشت ڕاست به، چونكى ئهڤ موسلمانه وهكى رۆمیێن دفن بلند نینن، خهما وان یا مهزن كۆمكرنا دنیایێ بت، ولێ چهرینا وهكى حهیوانهتان بت، ئهڤ موسلمانه -وهكى ژێ دئێته زانین- ب خۆ بێ منهتكرن ڤه ل بهرانبهر خۆشیێن دنـیـایـێ ڕادوهسـتـن؛ چـونـكـى باوهرى ئینانا وان ب حهلالى وحهرامى ئێكا هند ژ وان چـێ دكـهت ئـهو جوداهیێ بێخنه ناڤبهرا تشتێ دورست ویێ نهدورست دا، ژ بهر ڤێ چهندێ رهحما دلێن وان بهرى هێزا دهستێن وان ڕادكهت.
ماریێ گۆتێ:
- ئهگهر وهسا بت وهكى تو دبێژى، ئهز ب خودێ كهمه ئهو دێ تشتهكێ عهجێب بت، سوقرات وئهفلاتوون وئهرستۆ مرن ونهشیان ب ههمى فهلسهفه وزانینا خۆ هندهك مرۆڤان یێن ب ڤى ڕهنگى پهیدا بكهن، نهشیان كۆمهكا مرۆڤان وهسا پهروهرده بكهن كو مرۆڤینیا تمام ل نك وان ههبت، ڤێجا مرۆڤهكێ نهخواندهڤا وهكى پێغهمبهرێ ڤان موسلمانێن تو بهحس ژێ دكهى، بێت وبشێت مللهتهكى پهیدا بكهت ب ڤى ڕهنگى د دنیایێ بگههن.. ئهڤه تشتهكێ عهدهتى نینه!!
- تو ڕاست دبێژى، من ژى ئهڤ تشته تێ ئینادهر، ودهمێ من پسیارا ڤێ چـهنـدێ ژ بـابـێ خـۆ كـرى، وى گۆته من: كچا من، ستێرناس وزانایێن فهلهكێ ب ههمى علمێ خۆ ڤه نه ئهون عهسمانێ تارى ب ستێران گهش دكهن یان سپیاتیا سپێدهیان پشتى ڕهشاتیا شهڤان دئینن، جوداهیا مهزن د ناڤبهرا پێغهمبهر وفهیلهسووفان دا ئهڤهیه، فهیلهسووف ههمى عهمرێ خۆ نهشێن ژبلى كاغهز وكتێبێن خۆ كهسهكێ ل سهر هزرێن خۆ پهروهرده بكهن، بهلێ پێغهمبهر دشێن ب گۆتنێن خۆ ئوممهتهكا وهسا پهیدا بكهن نموونهیهكێ زێندى بت بۆ وان بیر وباوهران یێن ئهو بهلاڤ دكهن، بهرێ خۆ بده مهسیحى وكارێ وى وزهمانێ وى، دێ بینى وى ههردهم كار بوو هندێ دكر ئهو ئوممهتهكا ب ڤى ڕهنگى پهیدا بكهت، بهلێ پا ئهو شیا وێ ئوممهتێ ب تنێ د شهخصێ خۆ وحهواریێن خۆ دا پهیدا بكهت، وپاشى ئهو چوو.. وههر چاوا بت وى كار دهست پێ كر، بهلێ پێغهمبهرێ ڤان عهرهبان شیا ڕامانێن ڤێ ئوممهتێ د وان كهسان دا پهیدا بكهت یێن ب دویڤ وى كهفتین، دبێژن: ڤى پێغهمبهرى ژى وهكى مهسیحى مللهتێ وى دژى وى ڕاوهستیان وئـهو درهویـن دهرێخست و ژ ناڤ خۆ كره دهر، ومهسیح ل وێرێ ڕاوهستیا، بهلێ ئهڤ پێغهمبهره ڕانهوهستیا، مهیدانا كارێ خۆ ڤهگوهاسته جههكێ دى وهنگى ڕاوهستیا حهتا ل جهێ مشهختبوونا خۆ ئهوكار ب دویماهى ئیناى یێ ل باژێڕێ خۆ دهست پێ كرى.. وجوداهیا دى د ناڤبهرا وى ومهسیحى دا ئهو بوو مهسیح ب عیبادهتێ دلى ب تنێ هاتبوو، بهلێ ئهڤ پێغهمبهره -وهكى بابێ من گۆتى- ب سێ عیبادهتان هاتبوو: ئێك بۆ ئهندامێن لهشى ، وئێك بۆ دلى، ویێ دى بۆ نهفسێ، و ب ڤى عیبادهتێ سیێ ئهو دێ دنیایێ ههمیێ ڤهگرن، چونكى عیبادهتێ نهفسێ مهعنا وى ئهوه مرۆڤ نهفسا خۆ پاقژ بكهت وئهگهر پێتڤى بوو وێ گۆرى مرۆڤینیێ بكهت، وئهو ئوممهتا ل وێ باوهرێ بت كو مرنا د ڕێكا باوهریێ دا مهزنترین سهركهفتنه چو جاران ناشكێت.
گاڤا ماریایێ ئهڤ گۆتنێن وێ د دهر حهقا موسلمانان وپێغهمبهرێ وان دا ژێ بهیستین، ب گۆتنهكا تژى ڕامان ڤه گۆته خاتوینا خۆ:
- ئهزا دبینم ههر وهكى تو وبابێ خۆ یێن كارێ خۆ دكهن دا بچنه سهر دینێ عهرهبان!
ئهرمانۆسایێ ب گۆتنا وێ كره كهنى، وگۆت:
- سویچێن ته بوون.. ته ئهز ب ئاخفتنێ ڤه كرم!
