شرۆڤهكرناعهقیدا طهحاوى
ژ26 ھەتا 50
26- لا راد لقضائه، ولا معقب لحكمه، ولا غالب لأمره. آمنّا بذلك كله، وأيقنا أن كلا من عنده.
* ئهگهر حهزكرنا خودێ هاته سهر تشتهكى كهسهك نابت حهزكرنا وى بزڤرینت، وئهگهر وى حوكمهك دا، كهس حوكمێ وى پاش نائێخت، وئهگهر ئهمر ب تشتهكى كر كهس نهشێت ئهمرێ خۆ ب سهر یێ وى بێخت.
* مه باوهرى ب ڤێ ههمى یێ ههیه، كو ئهڤه ههمى ژنك وییه.
••━═══✿═══━••
27- وأن محمداً عبده المصطفى، ونبيه المجتبى، ورسوله المرتضى.
* ومه باوهرى ههیه كو موحهممهد -سلاڤ لێ بن- بهنییێ وییه یێ وى ژێگرتى دا كو پێغهمبهرینییێ بدهتێ، وپێغهمبهرێ وییه یێ وى ژێگرتى ودینێ خۆ بۆ گۆتى وفهرمان لێ كرى كو ئهو ڤى دینى بگههینته خهلكى.
••━═══✿═══━••
28- وأنه خاتم الأنبياء وإمام الأتقياء.
* ومه باوهرى ههیه كو ئهو دویماهییێ ههمى پێغهمبهرانه وپشتى وى چو پێغهمبهر نابن، وهكى وى ب خۆ گۆتى: ((وأنا خاتم النبيين، ولا نبي بعدي)) وهكى موسلم ژێ ڤهدگوهێزت.
* وئهو -سلاڤ لێ بن- پێشهر وپێشهوایێ تهقوادارانه. ههچییێ دویچوونا وى بكهت دێ بته ژ تهقواداران.
••━═══✿═══━••
29- وسيد المرسلين.
* موحهممهد -سلاڤ لێ بن-ـ سهروهرێ ههمى پێغهمبهرانه، وچێترینێ ههمى مرۆڤانه، كهس ژ وى چێتر نینه.
* ودهمێ ئهم دبێژین: ئهو سهروهرێ ههمی پێغهمبهرانه مهعنا وێ ئهو نینه پێغهمبهرێن دى دكێمن یان -حاشا- بهایێ وان یێ كێمه، نه.. ئایهت ل سهر ئهزمانێ موسلمانان دبێژت: ((لا نفرق بین احد من رسله)) ئهم جوداییێ نائێخینه ناڤبهرا پێغهمبهرێن وى.
••━═══✿═══━••
30- وحبيب رب العالمين.
* ههر وهسا موحهممهد پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- خۆشتڤییێ خودێیه، وهكى د حهدیسهكێ دا هاتى: ((إن الله اتخذني خليلاً كما اتخذ إبراهيم خليلاً)).
••━═══✿═══━••
31- وكل دعوى النبوة بعده فغي وهوى.
* موحهممهد -سلاڤ لێ بن- پێغهمبهرێ دویماهیێیه، وههر كهسهكێ پشتى وى بێژت: ئهز پێغهمبهرم. ئهو درهوان دكهت، و ژ سهردا چوویانه.
••━═══✿═══━••
32- وهو المبعوث إلى عامة الجن وكافة الورى بالحق والهدى، وبالنور والضياء.
* ئهو بۆ ههمى ئهجنه ومرۆڤان یێ هاتییه هنارتن، وهكى د قورئانێ دا هاتى: ((وما أرسلناك إلا كافة للناس بشيرا ونذيرا)) و ل جههكێ دى ل سهر ئهزمانێ ئهجنان دبێژت: ((يا قومنا أجيبوا داعي الله...)) وهنارتنا وى ب حهقییێ وهیدایهتێ ورۆناهییێ بوویه كو دینێ ئیسلامێیه.
••━═══✿═══━••
33- وأن القرآن كلام الله. منه بدأ بلا كيفية قولاً، وأنزله على رسوله وحياً. وصدقه المؤمنون على ذلك حقاً. وأيقنوا أنه كلام الله تعالى بالحقيقة. ليس بمخلوق ككلام البرية. فمن سمعه فزعم أنه كلام البشر، فقد كفر. وقد ذمه الله وعابه وأوعده بسقر، حيث قال تعالى: ((سأصليه سقر)) [المدثر : 26]. فلما أوعد الله بسقر لمن قال: ((إن هذا إلا قول البشر)). علمنا وأيقنا أنه قول خالق البشر، ولا يشبه قول البشر.
* هندى قورئانه كهلامێ خودێیه، گوتنا وییه، وكهلامێ خودێ -كو صفهتهك ژ صفهتێن وى- یێ ئهزهلییه، ههر گاڤهكا وى ڤیا وچاوا ڤیا دێ ئاخڤت، ب دهنگهكێ بێته گوهـ لێ بوون.
* كهلامێ خودى ژ وى پهیدا بوویه ب گۆتن بێى چاوانى -كهیفیهت- بێته دهستنیشانكرن، وئهڤه رهدده ل سهر موعتهزلییان ئهوێن دبێژن: كهلامێ خودێ نه ژ وى پهیدا بوویه.
* ئاخفتن صفهتهكه ژ صفهتێن كهمالى، وئهوێ ئاخفتن نهبت یێ ناقصه، خودایێ مهزن دهمێ بهحسێ بێ عهقلییا گۆلكپهرێسێن ئسرائیلییان دكهت دبێژت: ((واتخذ قوم موسى من بعده من حليهم عجلاً جسداً له خوار، ألم يروا أنه لا يكلمهم ولا يهديهم سبيلاً)).
* وچو مهعنا بۆ ئنكارا موعتهزلییان بۆ ڤى صفهتێ نینه ب هێجهتا هندێ كو باوهرى ئینانا ب ڤى صفهتى بهرێ مرۆڤى ددهته تهشبیهێ.. چونكى ئهم دبێژین: خودێ دئاخڤت نه وهكى كهسێ، وچاوانییا ئاخفتنتا وى ئهم پێ نزانین ومه باوهرى ههیه كو: ((ليس كمثله شيء)).
* شهرت نینه ئاخفتن ب تنێ ب ڕێكا دهڤى وگهوری یێ بت: ((اليوم نختم على أفواههم وتكلمنا أيديهم وتشهد أرجلهم)).
* ودهمێ ئهم دبێژین: خودێ دئاخڤت، مهخسهدا مه پێ حهقیقهته نه كو مهجازه، وئهو صفهتهكه ژ صفهتێن وى نه یێ مهخلووقه.
* ئهوێن دبێژن گۆتنا خودێ یا مهخلووقه ونه یا ئهزهلییه -وهكى موعتهزلییان- دڤێت ئێك ژ سێ گۆتنان هلبژێرن:
یان بێژن: وى گۆتنا خۆ د خۆ ب خۆ دا خهلق كرییه، وئهڤه موستهحیله چونكى خودێ نه (مهحهلێ حهوادثانه).
یان بێژن: گۆتنا وى یا مهخلووق ذاتهكێ سهربخۆیه، وئهڤه ژى موستهحیله، چونكى ئاخفتنا بێ ئاخفتنكهر نینه.
یان بێژن: وى گـــوتــنـــا خـــۆ د غـهیـــرى خۆ دا خهلق كرییه، و ل دویڤ ڤێ گۆتنێ ههر ئاخفتنهكا وى د كهسهكى دا چێ كرى دڤێت گۆتنا وى بت، وئهڤه نه یا مهعقووله.
* دمینت بێژین: قورئان كهلامێ خودێیه، و نه یا مهخلووقه، وكهلام صفهتهكێ لائقى وییه، و ژ وى دئێته گوهـ لێ بوون.
* چــاوا خـــودێ ب قــورئــانــێ ئاخفتییه؟ ئهڤه ژ وان تشتانه یێن ئهم ب عهقلى ناگههینه چاوانییا وان.. خودێ ب قورئانێ یێ ئاخفتى وجبریلى ژ وى گوهـ لێ بوویه وگههاندییه پێغهمبهرێ وى موحهممهدى -سلاڤ لێ بن- و پێغهمبهرى ژ جبریلى گوهـ لێ بوویه وگههاندییه مه.
* وههر كهسهكێ گوهـ ل ئاخفتنا خودێ ببت وباوهرى یێ پێ نهئینت وبــێـــژت: ئــــهڤـــه گــۆتــنـا مرۆڤانه ونه گۆتنا خودێیه دێ كافر بت و ژ موسلمانان نائێته هژمارتن. وگۆتنا خودێ قهت وهكى گۆتنا چو مرۆڤان نینه، گۆتنا وى رههوانتر وڕاستتر وبلندتره ژ ههمى گۆتنان.
••━═══✿═══━••
34- ومن وصف الله بمعنى من معاني البشر، فقد كفر. فمن أبصر هذا اعتبر. وعن مثل قول الكفار انزجر. وعلم أنه بصفاته ليس كالبشر.
* پشتى بۆ مه دیار بووى كو قورئان ئاخفتنا خودێیه، ودا كهس هزر نهكهت كو ئاخفتنا وى وهكى ئاخفتنا مرۆڤانه، یان ئـهم بـاوهریـیـێ ب تهشبیهێ دئینین شێخى گۆت: ههر كهسهكێ باوهرییێ بینت كو سالۆخهتهك ژ سالۆخهتێن خودێ وهكى سالۆخهتهكێ مرۆڤانه دێ كافر بت.. وههر كهسهكێ خودان عهقل ودیتن بت دێ زانت خودێ ب سالۆخهتێن خۆ ڤه وهكى چێكرییان نینه.
••━═══✿═══━••
35- والرؤية حق لأهل الجنة، بغير إحاطة ولا كيفية، كما نطق به كتاب ربنا: ((وجوه يومئذ ناضرة. إلى ربها ناظرة)). وتفسيره على ما أراده الله تعالى وعلمه، وكل ما جاء في ذلك من الحديث الصحيح عن الرسول صلى الله عليه وآله وسلم فهو كما قال، ومعناه على ما أراد، لا ندخل في ذلك متأولين بآرائنا، ولا متوهمين بأهوائنا، فإنه ما سلم في دينه إلا من سلم لله عز وجل ولرسوله صلى الله عليه وآله وسلم، وردَّ علم ما اشتبه عليه إلى عالمه.
* دیتنا موسلمانان بۆ خودێ د بهحهشتێ دا ڕاستییهكه قورئانێ بهحسێ ژێ كرى، وپێغهمبهرى ژى -سلاڤ لێ بن-، و ل نك سوننییان ئهڤه ڕاستییهكا عهقائدى یا باوهرپێكرییه.
* هندهك دهستهكێن (مونحورف) د ناڤ موسلمانان دا، وهكى: (جههمى، وموعتهزلى، وخهوارج، وشیعان) باوهرییێ ب ڤێ ڕاستییێ نائینن، وئهو ب ڤێ چهندێ دژاتییا وان حهدیسان دكهن ئهوێن نێزیكى سیهـ صهحابییان ڤهگۆهاستى كو د بهحهشتێ دا موسلمان دێ خودێ ب چاڤ بینن كانێ چاوا ئهو ل دنیایێ ههیڤا چارده شهڤى دبینن.
* ودیتنا خودێ دهمێ د حهدیسان دا ب دیتنا ههیڤێ یان ڕۆژێ ڤه دئێته تهشبیهكرن، دبته تهشبیها دیتنێ ب دیتنێ ڤه، نه كو تهشبیها خودێ ب ههیڤێ وڕۆژێ ڤه، ژ لایهكێ دى ڤه ئهڤ حهدیسه هندێ دگههینن كو خودێ د سهر مهخلووقى ڕا یێ بلنده، نه وهكى وان ئهوێن دبێژن: خودێ دئێته دیتن بهلێ نه ل چو جیههتان.
* دیتنا خودێ یا ژێگۆتى، مه باوهرى پێ ههیه بێ چاوانییا وێ بزانینن وبێى ژ نك خۆ و ل دویڤ هزرا خۆ وێ تهئویل بكهین.
••━═══✿═══━••
36- ولا تثبت قدم الإسلام إلا على ظهر التسليم والاستسلام.
* ئیسلاما ڕاست ودورست ئهوه مرۆڤ خۆ تهسلیمى ئهمرێ خودێ بكهت ویێ پێ رازى بت، ئیمامێ بوخارى ژ زوهرى ڤهدگوهێزت، دبێژت: (رسالهت ژ خودێیه، ویا پێغهمبهرى گههاندنه، ویا مه خۆتهسلیمكرنه) مهعنا: شهرت نینه ههر ڕاستییهكا ههبت عهقل بشێت بگههتێ، ونه ههر تشتهكێ عهقل نهگههتێ مرۆڤ دێ وى لادهت.
••━═══✿═══━••
37- فمن رام علم ما حظر عنه علمه، ولم يقنع بالتسليم فهمه، حجبه مرامه عن خالص التوحيد، وصافي المعرفة، وصحيح الإيمان، فيتذبذب بين الكفر والإيمان، والتصديق والتكذيب، والإقرار والإنكار، موسوساً تائهاً، شاكاً، لا مؤمناً مصدقاً، ولا جاحداً مكذباً.
* ئهڤه دوباره بنهجهكرنه بۆ گوتنا بۆرى، وپاشڤهبرنه ژ هندێ كو مرۆڤ ژ نك خۆ وبێ زانین گۆتنان د دهر حهقا دینى دا بێژت، وهكى ئایهتهك دبێژت: ((ولا تقفُ ما ليس لك به علمٌ إن السمع والبصر والفؤاد كل أولئك كان عنه مسئولا)).
موسلمانێ دورست ئهوه یێ خۆ تهسلیمى خودێ وپێغهمبهرێ وى -سلاڤ لێ بن- بكهت، وئهو مرۆڤهكێ تشتهكێ دى ب پێش شریعهتى بێخت ئهو یێ (مونحهرفه)، ڤێجا چ مهصلحهتا خۆ یا سیاسى ب پێش شریعهتى بێخت، یان ژى عهقلێ خۆ ب سهر گۆتنا خودێ وپێغهمبهرى بێخت، یان ژى بێژت حهقیقهت وطهریقهت بهرى شریعهتییه.
* ههر چهپدانهكا ژ ڕێكا راست ههبت، بهرێ ونوكه ژى، ههر ژ ئهگهرا هـــنــدێ بـــوویـــه خـــودانێن ڤان چهپدانان هزر وبیر ودلچوونێن خۆ ب بهرى گۆتنا خودێ و پێغهمبهرى دئێخن.
••━═══✿═══━••
38- ولا يصح الإيمان بالرؤية لأهل دار السلام لمن اعتبرها منهم بوهم أو تأولها بفهم، إذ كان تأويل الرؤية وتأويل كل معنى يضاف إلى الربوبية بترك التأويل ولزوم التسليم، وعليه دين المسلمين. ومن لم يتوق النفي والتشبيه، زل ولم يصب التنزيه.
* ئهڤه رهدده ل سهر موعتهزلییان و ل سهر ههر كهسهكێ تهئویلا صیفهتێن خودێ بكهت.
* موعتهزلى باوهرییێ ب هندێ نائینن كو خهلكێ بهحشتێ خودێ دبینن وئهو ڤێ دیتنێ یا كو د هندهك ئایهت وحهدیسان دا هاتى تهئویل دكهن، یهعنى: مهعنایهكێ لێ ددهن نه وهكى وێ مهعنایێ یا ژ (نهصصێ) دئێته زانین، وهكى دیتنێ د ڤان نهصصان دا ئهو ب زانین تهئویل دكهن.
* ههر وهسا ئهڤ گۆتنا بۆرى رهدده ل سهر وان ژی ئهوێن ل دویڤ هزر وتێگههشتنا خۆ دیتنێ تهفسیر دكهن ودبێژن: ب فلان ڕهنگى مرۆڤ خودێ دبینت.. ئهوێ ڤێ چهندێ بكهت دێ بته موشهببهـ.
* مهخسهد: دڤێت مرۆڤى باوهرى ب دیتنا خودێ د بهحهشتێ دا ههبت، بهلێ بێى ئهو ڤێ دیتنێ ب ڕهنگهكى وهصف بكهت.
* وتهفسیرا دورست بۆ ههر صفهتهكێ خودێ ئهوه مرۆڤ خۆ ژ تهئویلا خهلهت بدهته پاش ووهسا د پهیڤێ بگههت وهكى ههر عهرهب زمانهك تێ دگههت.
* نه خۆ تووشى تهئویلا خهلهت بكهت یا كو بهرێ وى ددهته تهعطيلێ، و نه ژ نك خۆ تهفسیرهكا خهلهت لێ بدهت یا كو بهرێ وى بدهته تهشبیهێ.
••━═══✿═══━••
39- فإن ربنا جل وعلا موصوف بصفات الوحدانية، منعوت بنعوت الفردانية، ليس في معناه أحد من البرية .
* هــنــدى خـــودایـــێ مهیه ئێكه، یێ كته، ههمى سالۆخهتێن كهمالێ ل نك وى ههنه، وئهو د ههمى سالۆخهتێن خۆ دا یێ بێ ههڤتایه.
••━═══✿═══━••
40- وتعالى عن الحدود والغايات، والأركان والأعضاء والأدوات، لا تحويه الجهات الست كسائر المبتدعات.
* هندی خودێیه یێ پاك وبلنده ژ توخویبان، كهس نهشێت بگههتێ ووى توخویب بكهت.
* ئهڤ گۆتنه رهدده ل سهر موشهبهان ئهوێن دبێژن: خودێ لهشه ووى ئهندام ههنه.
* خودایێ مهزن وهكى كهسێ نینه، د سالۆخهتێن خۆ دا ئهو یێ بێ ههڤتایه، ودهمێ شێخ دبێژت: خودێ یێ بلنده ژ هندێ كو (أركان) و(أعضاء) ههبن، مهخسهدا وى نینه هندهك سالۆخهتێن خودێ نـــهفــى كـــهت وهكـــى: دهستى، ودێمى، ونهفسێ.. ژ وان یێن كو د ئایهت وحهدیسان دا هاتین.
* وخــــودایێ پاك وبلند كهس نهشێت دۆرێ لێ بگرت، چونكى ئــــهو د سهر ههمییان ڕایه، وئهو وهكى كهسهكێ دى نینه ژ چێكرییان.
* هێژاى گۆتنێیه بێژین: ئهڤ پهیڤێن شێخى د ڤێ گۆتنا خۆ دا ب كار ئیناین، وهكى (أعضاء، أركان، لا تحويه الجهات الست) ئهڤه نه ب (إثبات) و نه ب (نفي) د قورئانێ و سوننهتێ دا نههاتینه، وتشتێ ب ڤى ڕهنگى بت دڤێت مرۆڤ بهرێ خۆ بدهته مهبهستا وى یێ دبێژت، ئهگهر مهبهستا وى یا دورست بت گۆتنا وى دێ ئێته وهرگرتن، ئهگهر نه گۆتنا وى دێ لێ ئێته زڤراندن.
••━═══✿═══━••
41- والمعراج حق، وقد أُسري بالنبي صلى الله عليه وآله وسلم، وعرج بشخصه في اليقظة إلى السماء، ثم إلى حيث شاء الله من العلا، وأكرمه الله بما شاء، وأوحى إليه ما أوحى (ما كذب الفؤاد ما رأى) فصلى الله عليه وسلم في الآخرة والأولى.
* مهبهست ب معراجێ بلندكرنا پێغهمبهريیه -سلاڤ لێ بن- ژ (بیت المقدس)ێ بـــۆ عــهسمانان، پێتڤییه ل ســهر موسلمانى باوهرییێ ب ڤێ چهندێ بینت وبزانت ئهڤه ئێك ژ وان موعجیزهیانه یێن خودێ داینه پێغهمبهرێ خۆ، ومهبهست ب ئسرائێ برنا پێغهمبهرییه -سلاڤ لێ بن- ژ مزگهفتا حهرام ژ مهكههێ بۆ مزگهفتا ئهقصایێ ل قودسێ. وئسراء ب لهشێ پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- هاتبووكرن ل دهمێ هشیارییێ، ههر وهسا معراج ژى، وپێغهمبهر هاتبوو بلندكرن بۆ ههر جههكێ خودێ ڤیاى، و د ڤێ چهندێ دا قهدرگرتنهكا مهزن بۆ پێغهمبهرى ههبوو، و ل دهمێ معراجێ خودێ ئهو وهحى بۆ پێغهمبهرێ خۆ هنارت یا هنارتى، وهكى: فهرزكرنا نڤێژێ.
••━═══✿═══━••
42- والحوض الذي أكرمه الله تعالى به -غياثاً لأمته- حق.
* حهوض: بركهكا ئاڤێ یا مهزنه، سهرهكانییا وێ ژ رویبارێ كهوثهرێ دئێت، خودان ئاڤهكا خۆش وشرینه، د هندهك حهدیسێن دروست دا هاتییه كو ههچییێ ژێ ڤهخۆت چو جاران تێهنى نابت.
* ئـــهڤ حهوضه یا تایبهته بۆ ئوممهتا موحهممهدى -سلاڤ لێ بن- و ژ وان پێڤهتر كهس ژێ ڤهناخۆت.
* یا دروست ئهوه: حهوض بهرى میزان وصراطێیه، دهمێ مرۆڤ ههمى ژ قهبران ڕادبن و ب تێهنێ د حهسیێن، قهستا حهوضێ دكهن وژێ ڤهدخۆن.
••━═══✿═══━••
43- والشفاعة التي ادخرها لهم حق، كما روي في الأخبار.
* مههدهرا پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن-ـ بۆ ئوممهتێ وهكى د حهدیسان دا هاتى تشتهكێ ڕاست ودروسته مه باوهرى پێ ههیه، وگهلهك رهنگێن مههدهرێ ههنه:
1- مههدهرا مهزن یا تایبهت ب پێغهمبهرێ مه ڤه، كو ل ڕۆژا ڕابوونێ دهمێ مرۆڤ كۆم دبن ودچن ژ ئادهمى دخوازن كو ئهو بێت مههدهرێ بۆ وان بكهت دا خودێ بێت مهحكهمێ ب وان بكهت، بهلێ ئهو د گازى یا وان نائێت، ئینا ئهو پێدا دئێن حهتا دگههنه پێغهمبهرێ مه -سلاڤ لێ بن- وئهو ڕادبت مههدهرێ بۆ وان دكهت.
2- مههدهرا وى بۆ وان كهسێن خێر وگونههێن وان هندى ئێك لێ هاتین كو بچنه بهحهشتێ.
3- مههدهرا وى بۆ هندهكێن موستهحهقى جههنهمێ كو بچنه بهحهشتێ.
4- مههدهرا وى بۆ هندهك بهحهشتییان كو دهرهجێن وان د بهحهشتێ دا بلند ببن.
5- مههدهرا وى بۆ هندهكان كو بێ حسێب بچنه بهحهشتێ.
6- مههدهرا وى بۆ هندهك جههنهمییان كو عهزابا وان سڤك ببت.
7- مههدهرا وى بۆ خودان باوهرن كو دهرگههێ بهحهشتێ ل بهر وان ڤهببت وبچنه ژۆر.
8- مههدهرا وى بۆ خودانێن گونههێن مهزن ژ ئوممهتا وى ئهوێن چووینه جههنهمێ كو ژێ دهركهڤن وبچنه بهحهشتێ.
ئهڤ ڕهنگه مههدهره ههمى بۆ پێغهمبهرێ مه -سلاڤ لێ بن- ههنه، وهندهك ڕهنگێن ڤێ مههدهرێ پێغهمبهرێن دى ومرۆڤێن چاك ژی پێ ڕادبن.
••━═══✿═══━••
44- والميثاق الذي أخذه الله تعالى من آدم وذريته حق.
* ئهو پهیمانا خودێ ژ ئادهمى ودووندهها وى وهرگرتى ڕاسته ومه باوهرى پێ ههیه.
* ئهو پهیمان ژى ئهوه یا د ئایهتا (172)دا ژ سوورهتا (الاعراف) هاتى: ((وإذ أخذ ربك من بني آدم من ظهورهم ذريتهم وأشهدهم على أنفسهم الست بربكم قالوا بلى شهدنا أن تقولوا يوم القيامة إنا كنا عن هذا غافلين)).
* ومهبهست ب وێ پهیمانێ یا خودێ ژ ئادهمى ودووندهها وى وهرگرتى ئهوه: خودێ ئهو ل سهر (فطرة التوحيد) یێن ئافراندین، یهعنى: تهوحید یا كرییه تشتهك ژ خورستییا مرۆڤى.
••━═══✿═══━••
45- وقد علم الله تعالى فيما لم يزل عدد من يدخل الجنة، وعدد من يدخل النار جملة واحدة، فلا يزداد في ذلك العدد، ولا ينقص منه. وكذلك أفعالهم فيما علم منهم أن يفعلوه. وكل ميسر لما خُلق له. والأعمال بالخواتيم . والسعيد من سعد بقضاء الله، والشقي من شقي بقضاء الله.
* ئاشكهرایه كو خودێ ب ههر تشتهكى یێ زانایه، وچێ نابت تشتهك ههبت خودێ یێ پێ نهزان بت.
* و ژ پێتڤییێن گۆتنا مه یا بۆرییه كو باوهر بكهین هندى خودێیه ههر ژ سهرى زانییه كانێ كى بهحهشتییه وكى جههنهمییه، ئهوێن وى بۆ بهحهشتێ داین ل نك وى دئاشكهرانه كێم وزێده نابن، وئهوێن وى بۆ جههنهمێ ژى داین كێم وزێده نابن.
••━═══✿═══━••
46- وأصل القدر سر الله تعالى في خلقه، لم يطلع على ذلك ملك مقرب ولا نبي مرسل، والتعمق والنظر في ذلك ذريعة الخذلان، وسلم الحرمان، ودرجة الطغيان. فالحذر كل الحذر من ذلك نظراً وفكراً ووسوسة، فإن الله تعالى طوى علم القدر عن أنامه . ونهاهم عن مرامه . كما قال تعالى في كتابه: ((لا يسأل عما يفعل وهم يسألون))، فمن سأل : لم فعل؟ فقد رد حكم الكتاب، ومن رد حكم الكتاب كان من الكافرين.
* ئهڤ مهسهله ل دۆر قهدهرێ دزڤڕت، وهندى قهدهره د بناخهیێ خۆ دا نهێنییهكه خودێ د چێكرییان دا دانایه، وباوهرییا ب قهدهرێ وكو هــهر تشتهكێ چــێ ببت -یێ خــۆش ونهخۆش- ژ خودێیه ستوینهكه ژ ستوینێن باوهرییێ د عهقیدا ئیسلامى دا، وههچییێ باوهرییێ نهئێنت كو ههر تشتهك ب قهزا وقهدهرا خودێیه، باوهرییا وى یا دورست نابت.
* ئهڤه عهقیدا (أهل السنه)یه، ودهستهكا قهدهرى وموعتهزلییان ئهڤ باوهرییه نینه، ئهو دبێژن: خودێ باوهرى بۆ مرۆڤێ كافر حهزكرییه بهلێ وى كافرى بۆ خۆ حهزكرییه.. وئهڤ گۆتنان وان زێده یا كرێته چونكى ل دویڤ ڤێ گۆتنێ دڤێت بێژین: حهزكرنا كافرى ب سهر حهزكرنا خودێ كهفتییه.
* ودهستپێكا ڤێ سهرداچوونێ ژ هندێ هاتییه ئهڤ دهستهكه جوداهییێ نائێخنه د ناڤبهرا (مشيئة) و(إرادة)ێ دا، و د ناڤبهرا (محبة) و (رضا)یێ دا.
* ئاشكهرایه ل نك (أهل السنة) كو جوداهییهكا ئاشكهرا د ناڤبهرا (إرادة) و(محبة)ێ دا ههیه، یهعنى: دبت ئیرادا خودێ ل سهر تشتهكى ههبت بهلێ مهحببهتا وى ل سهر نهبت. وهكى چاوا مرۆڤهكى دێ بینى دهرمانهكێ نهخۆش نهڤێت بهلێ ب كار دئینت چونكى دبته ئهو ئهگهر یا وى دگههینته تشتهكێ وى دڤێت. ئــهڤـه ل نك مه مرۆڤان، ڤێجا بۆچى ل نك خودێ (إرادة) و(محبة) دژێك جودا نهبن؟
* ئهگهر ئێك بێژت: باشه مانه ههر تشتهكێ چێ ببت ب قهدهرا خودێیه وفهرمان یا ل مههاتییهكرن كو ئهم ب قهدهرا خودێ رازى بین؟
بۆ بهرسڤ دێ بێژین: نه د كیتابێ دا نه دسوننهتێ دا نههاتییه كو دڤێت ههر تشتهكێ خودێ (مقدر) كربت ئهم پێ درازى بین، ودهمێ ئهم دبێژین: دڤێت مه باوهرى پێ ههبت مهعنا وێ نینه دڤێت پێ درازى بین.. ئهو تشتێ خودێ تهقدیركرى ژ دولایان ڤه ئهم سهح دكهینێ، ژ لایهكى ڤه كو ئهو كریارا خودێیه، و ژ ڤى لایى ڤه دڤێت ئهم پێ درازى بین، و ژ لایهكێ دى ڤه كو مرۆڤهكه پێ ڕادبت وئهڤه دبت ئهم پێ درازى بین ودبت پێ دڕازى نهبین.
* بۆ نموونه: كوشتنا مرۆڤهكى، ژ دولایان ڤه مرۆڤ بهرێ خۆ ددهتێ، ژ لایهكى ڤه كو خودێ نڤیسییه و زانییه و تهقدیر كرییه، وئهڤ كوشتنه كرییه دویماهییا ژییێ ڤى مرۆڤێ كوشتى، ژ ڤى لایی ڤه دڤێت ئهم پێ رازى بین.
و ژلایهكێ دى ڤه كو مرۆڤهك ب ڤێ كریارێ ڕابوویه و ب دلێ خۆ كرییه، ژ ڤى لایی ڤه دبت ئهم پێ رازى ببین ئهگهر كریارا وى د گهل ئهمرێ خودێ ڕێ بكهڤت، و دبت ئهم پێ رازى نهبین ئهگهر بێ ئهمرییا خودێ تێدا بت.
* ئهڤه ودڤێت بزانین كو گهلهك بهحسكرنا ژ مهسهلا قهدهرێ وتێكڤهدانا ڤى بابهتى دبته ئهگهرا سهرداچوونێ، لهو پێتڤییه ل سهر مرۆڤی گهلهك كویر ب ناڤ بابهتێ قهدهرێ دا نهچت دا دودلى وگومان بۆ چێ نهبت.
* وخودێ ئهگهر تشتهك كر چێ نابت بۆ مرۆڤى پسیار كهت: بۆچى وه كر؟ چونكى خودێیه پسیارێ ژ خهلكى دكهت وكـهس نینه پسیارێ ژ وى بكهت.
••━═══✿═══━••
47- فهذا جملة ما يحتاج إليه من هو منور قلبه من أولياء الله تعالى، وهي درجة الراسخين في العلم؛ لأن العلم علمان: علم في الخلق موجود، وعلم في الخلق مفقود. فإنكار العلم الموجود كفر، وادعاء العلم المفقود كفر. ولا يثبت الإيمان إلا بقبول العلم الموجود، وترك طلب العلم المفقود.
* ئهڤا بۆرى ئهو بیرو باوهره یا كو مرۆڤێ موسلمان پێتڤى پێ ههى ئهگهر ڤیا ژ وان بت یێن خودێ دلێن وان روهن كرى.
* و زانین دو زانینن: زانینهكا د ناڤ خهلكى دا ههى كو زانینا شریعهتییه، وئهڤێ پێتڤییه مرۆڤى باوهرى پێ ههبت ئهگهر نه دێ كافر بت، وزانینهك د ناڤ خهلكى دا نینه ل بهر وان یا ڤهشارتییه كو زانینا قهدهرێیه وههچییێ بێژت ئهز پێ دزانم دێ كافر بت، وپێتڤییه مرۆڤ ل دویڤ نهچت.
••━═══✿═══━••
48- ونؤمن باللوح والقلم وبجميع ما فيه قد رُقم.
* مه موسلمانان باوهرى ب (لهوحى) و(قهلهمى) ههیه، ولهوح: ئهو جهێ پاراستییه یێ كو خودێ ههر تشتهكى بۆ چێكرییێن خۆ ڤیاى وپیڤاى تێدا نڤیسى. وقهلهم: ئهوه یێ خودێ چێكرى وتهقدیرا خۆ پێ نڤیسى. وبهحسێ (لهوحى) و(قهلهمى) د قورئانێ وحهدیسان دا هاتییه.
••━═══✿═══━••
49- فلو اجتمع الخلق كلهم على شيء كتبه الله تعالى فيه أنه كائنٌ، ليجعلوه غير كائن لم يقدروا عليه. ولو اجتمعوا كلهم على شيء لم يكتبه الله تعالى فيه، ليجعلوه كائناً لم يقدروا عليه. جف القلم بما هو كائن إلى يوم القيامة،
* مرۆڤ ههمى ئهگهر كۆم ببن دا تشتهكى ژ وێ یا خودێ نڤیسى بگوهۆرن ئهو نهشێن وى بگوهۆرن، ئهگهر خودێ نڤیسى بت كو ئهو ببت ئهو دێ بت، وئهگهر وى نڤیسى بت كو ئهو نهبت ئهو نابت.. ئهڤ چهنده د گهلهك حهدیسان دا هاتییه.
* مهعنا تشتێ خودێ بۆ مرۆڤى حهز كربت ههر دێ ئێت وكهسهك نابت بشێت وى تشتى ڤهگێڕت، وههچییێ خۆ بهێلته ب هیڤییا خودێ ڤه خودێ دێ تێرا وى ههبت ویێ خۆ بهێلته ب هیڤییا كهسهكێ دى ڤه خودێ دێ شهرمهزارییێ ئینته ڕێكێ.
* ودهمێ ئهم دبێژین: دڤێت مرۆڤ خۆ بهێلته ب هیڤییا خودێ ڤه، مهعنا وێ ئهو نینه مرۆڤ دهستان دا هێلت وڕوینته خوارێ وئهگهران ب كار نهئێنت. ئهڤه یا خهلهته، خودێ فهرمانێ ل مه دكهت ئهم وان ئهگهرێن د شیانا مه دا بن ب كاربینین و د گهل هندێ ژى خۆ بهێلینه ب هیڤییا وى ڤه.
••━═══✿═══━••
50- وما أخطأ العبد لم يكن ليصيبه، وما أصابه لم يكن ليخطئه .
* ئهڤه بنهجهكرنه بۆ گۆتنا بۆرى، كو ههر تشتهكێ خودێ بۆ بهنییێ خۆ حهزكرى ونڤیسی دێ ئێته ڕێكێ وتشتێ خودێ ل سهر بهنییێ خۆ نهنڤیسی بت نائێته ڕێكێ.
