عهبدهكێ ڕێ بهرزه
و هیڤیهكا مهزن
دهمێ ئهو ل كۆلانهكێ ژ كۆلانێن مهكههێ ب ڕێڤهدچوو؛ یان ل دیوانهكێ حازر دبوو؛ دا فهرمانهكێ ژ فهرمانێن سهییدێ خۆ ب جهـ بینت، وى ههست پێ دكر كو ئهو د چاڤێن خهلكى دا گهلهك ژ هندێ كێمتره كو ئێك پویته پێ بكهت، یان بهرێ خۆ بدهتێ! وما كى ههیه د ڤێ جڤاكا بێ باوهر ودلڕهق دا هزرهكێ بۆ عهبدهكێ وهكى وى بكهت، یان رهحمێ پێ ببهت ووى ل ڕێزا مرۆڤان حسێب بكهت؟!
هندهك جاران دهمێ هزرا خۆ د وى حالى دا دكر یێ ئهو ویێن وهكى وى تێدا دژیـان، كهربێن وى ژ دنیایێ ههمیێ ڤهدبوون، ژ سهیید وعهبدان، ژ مێر وژنان، ژ مهكههێ، ژ ڤــێ جـڤـاكـێ هـهمـیـێ یا وى ژ رهزیلى وكێمكرنێ پێڤهتر تشتهك ژ خهلكێ وێ نهدیتى.. وهندهك جاران وى ههست دكر كو ئهڤ كهربا دلێ وى تژى كرى نێزیكه ببته ئاگرهكێ دژوار وى وههر تشتهكێ ل دهور وبهرێن وى ژى بسۆژت!
- ئهرێ گونهها من چیه ئهز بوویم مرۆڤهكێ ڕهش، ژ ژنهكا عهبد، یا كو دئێته كڕین وفرۆتن؟ بۆچى خهلكێ ڤى باژێڕى وهسا بهرێ خۆ ددهنه من ههر وهكى ئهز مرۆڤهكێ رح؟ كهنگى رهحم ڕێكا خۆ بۆ دلێن وان دێ بینت ودێ ئێكا هند ژ وان چێ كهت ئهو مه ژى ل ڕێزا مرۆڤان ببینن؟
- حهتا ئهو ژ قهیدێن كۆلهتیێ ڕزگار ببت وئازادیێ ب دهست خۆ ڤه دئینت..
- نه.. ئهگهر ئهو بشێت خۆ ژ عهبدینیێ ڕزگار بكهت ژى، دێ چاوا شێت خۆ ژ ڕهنگێ خۆ یێ ڕهش ڕزگار كهت؟ دێ چاوا شێت ئهصلێ خۆ یێ حهبهشى ژ بیرا خهلكى بــهت؟ ئـاخــرى ئهو یێ د جڤاكهكێ دا دژیت ههمى كێشان وپیڤانێن وان ل سهر بناخهیێ تهعهصصوبێ وئویجاخكانێ دئاڤاكرینه، ڤێجا ئێكێ وهكى یێ بیانى وبێ خودان، ئهگهر خۆ یێ ئازاد ژى بت، چاوا جهێ خۆ د ڤێ جڤاكێ دا دێ بینت؟
ڕێكا ئێكانه یا ئهڤ جڤاكه پێتڤى، كو سهروبهرێ وێ یێ خوار وخیل سهرك وبنك بكهت، وجارهكا دى ل سهر بناخهیهكێ دورست ئاڤاكهت ئهوه موعجزهیهك ب سهر دا بێت، ئێكهمین جار دلێن خهلكى بگوهۆڕت، بیر وباوهرێن ڤاژى بكهت، دا پشتى هنگى دیتنێن وان ژى ڕاست ودورست ببن.. بهلێ ئهڤه خهونهكا دویره ئهو ب وێ جڤاكێ ڤه دبینت یا ئهو د ناڤ دا دژیت!
گهلهك جاران وى ههست ب مهلهلێ دكر ژ وێ ژیانا بێ ئارمانج یا ئهو دبهته سهرى، ههر ڕۆژ سپێدێ ئهو دهردكهفته وان بهتهن ونهالان یێن ل دهور وبهرێن مهكههێ ههین، حێشترێن سهییدێ خۆ (ئومهییهیێ كوڕێ خهلهفێ جومهحى) دچهراندن، وئێڤارى دزڤڕى ڤه.. ل نك وى ئهو بوو چو جوداهى د ناڤبهرا وى ووان حـێـشـتـران دا نینه یـێـن ئـهو شـڤـانیێ لێ دكهت، ئهو ژى دخون وڤهدخون، و ب بێ دهنگى ژیانا خۆ دبۆرینن، نه وان چو ماف د ئهڤرۆیا خۆ دا ههیه، ونه چو هیڤى ب سوباهیا خۆ ههیه، ژیانهكا هشك وزوهایه وهكى وان چۆل وچیایێن ئهو ل دۆر مهكههێ دبینت! تو بێژى د ناڤ ڤێ جیهانا ڕهش وتارى دا جریسكهكا هیڤیێ بۆ وى ویێن وهكى وى گهش ببت؟ تو بێژى ل ڤێ صهحرایا گهرم وشاریاى كانیكهكا سار بپهقت ومێرگهكا كهسك وهوین شین بكهت؟
- ئهڤه خهونهكا دویره؟
- ڕاسته، بهلێ ههر كهسهكى مافێ ههى د گهل هیڤیهكێ بژیت؟
- فهرقهكا مهزن د ناڤبهرا خهون وهیڤیان دا ههیه؟
- زهمانهكێ غهریبه ئهم تێدا دژین، لهو یا دویر نینه خهون وهیڤى ژى تێدا ب جهـ بێن، وببنه واقعهكێ بهرچاڤ.. وههر چاوا بت یا بهرعهقل نینه ژیان ههما ههر ب ڤى ڕهنگى ب ڕێڤه بچت.
گاڤا ئهو ل چۆلى دما ب تنێ د گهل حهیوانهت ودار وبهران، وى ئهڤ چهندا هه بۆ خۆ ب دهلیڤه دزانى كو د گهل خۆ بكهفته دان وستاندنێ، وكویر بچته هزران، ئهڤه دهمهكه هندهك گۆتنێن نهعهدهتى ل دیوانا سهییدێ وى (ئومهییهى) دئێنه گوهان، ئهو گۆتنێن ل دۆر وێ گازیا نوى دزڤڕن یا (موحهممهدێ هاشمى) پێ هاتى، ڕاسته ئهو گۆتنێن وى ژ سهییدێ خۆ وههڤال ومێڤانێن وى گوهـ لێ دبن دتژى كهرب وكینن، ونیشانێن نهرازیبوونێ ل سهر دئاشكهرانه، بهلێ شهرت نینه نهرازیبوونا ل سهر ڤێ گازیا نوى مهعنایا هندێ بدهت كو ئهڤ گازیه یا خهلهته، تشتێ ئهو ب ڕاستیا نه بهرگومان دزانت ئهوه كو سهییدێ وى یێ دفن بلند وههڤالێن وى ههر تشتهكێ ههبت ب تهرازیا مهصلحهتا خۆ دكێشن، وههر گـاڤـهكـا وان دیــت فــایــده ومهصلحهتا وان یا شهخصى د تشتهكى دا نینه، ئهو وى ب خراب ونهحهق دزانن..
ڕۆژهكێ د ناڤبهرا وى وعهبدهكێ دى یێ وهكى وى دا دان وستاندن ل سهر وێ مهسهلێ چێبوو یا بوویه سوحبهتا ڕۆژانه ل كۆچكا سهییدێ وان، وى گۆت:
- گهلهك جاران دهمێ ئهز د گهل خۆ دكهڤمه هزران، ئهز دبێژم: تشتهكێ غهریب نینه خودێ پێغهمبهرهكى بۆ مه بهنێرت، یێن وهكى مه عهبد بكڕت وئازاد كهت، مانه دهمێ خودێ ئهم داین ئهم داینه ئازاد؟
- ئازاد؟! یێن وهكى من وته ماف نینه بهحسێ ئازادیێ بكهن، ئازادى پهیڤهكه مه گوهـ لێ بت، بهلێ مه حهق نینه ئهم دهست بكهینێ، یان د ژیانا خۆ دا ب كاربینین..
- بهلێ موحهممهد وه نابێژت، ئهو -وهكى من ژ سهییدێ خۆ بهیستى- دبێژت مافێ ههر كهسهكى ههیه خۆشیێ ب ئازادیا خۆ ببهت، وتشتێ ژ ههمیێ پتر سهییدێ من وههڤالێن وى عێجز كرى د گـازیـا موحهممهدى دا ئهوه ئهو دبێژت: ل نك خـودێ فـهرق د نـاڤـبـهرا سهییدى وعهبدى دا نینه، یێ چێتر ئهوه یێ پتر ب تهقوا بت..
ب بێ هیڤیبوون ڤه ههڤالێ وى گۆت:
- هندهك گۆتنێن خۆشن موحهممهد دبێژت، دل پێ رحهت دبن، وعهبدێن وهكى من وته پێ هاویش دبن، بهلێ واقع تشتهكێ جودایه، یێن وهكى (ئهبوو سوفیانى) و(ئهبوولحهكهمى) وسهییدێ ته (ئومهییهى) قهت وقهت قهبویل ناكهن ئهز وتو بێینه ڕێزا وان.. ودهسههلات یا وانه نه یا من وته وموحهممهدییه!
- ههمى گاڤان ئهو تشت چێ نابت یێ دهسههلاتێ دڤێت، ونه ژ حكمهتێ وعهقلداریێیه مرۆڤ هزر بكهت كو ئهو واقعێ هاتیه دورستكرن تشتهكێ حهتمیه ونائێته گوهاڕتن..
ب تڕانه پێكرن ڤه ههڤالێ وى گۆتێ:
- عهقلدارى وحكمهت ئهوه تو ب هشیارى خهونان ب گوهۆڕینا دنیایێ ڤه ببینى، بینیه بهر چاڤێن خۆ كو ئهز وتو یێن بووینه سهیید، و(ئوممهیه) یێ بوویه عهبدێ مه!!
- مهسهله نه ئهز وتوینه، وعهبدینیا من وته دندكهكا بچویكه ژ دهریایهكا مهزن، وكو ئهز وتو ببینه سهیید نا نهبین گرفتاریێ چارهسهر ناكهت، ودادى وئازادیێ بهرقهرار ناكهت، ب هزاران یێن وهكى من وته یێن ههین، سهروبهرێ ژینێ ژ بناخهیان دڤێت بێته گوهاڕتن، وگوهۆڕین دڤێت ئێكهمین جار ژ ڤێرێ دهست پێ بكهت (وئیشارهت دا سهرێ خۆ) پاشى ژ ڤێرێ (وئیشارهت دا دلێ خۆ)..
بهلێ دیاره ههڤالێ وى ئهوێ عهقلێ وى بهرى لهشێ وى ب قهید وزنجیرێن كۆلهتیێ هاتیه گرێدان د مهخسهدا وى نهگههشت، لهو ههر زوى پشتا خۆ دایێ وبهر ب حێشترێن خۆ ڤه چوو..
جار جا دهمێ وى گوهداریا وان گۆتنان دكر یێن د دهر حهقا وێ گازیا نوى دا یا موحهممهد پێ هاتى، ل كۆچكا سهییدێ وى دهاتنهكرن، ئهو دشیا ژ ناڤبهرا وان هـهمـى پـهیـڤـێـن كـهرب وكـیـن ژێ دبـارى تهصهوورهكا دورست بۆ ڤى دینێ نوى د سهرێ خۆ دا بنهخشینت، ڕاسته ئهو بناخهیێن ئهڤ دینه پێ هاتى ل بهر ڤێ جڤاكێ دغهریبن، ویا بهرهزر نینه خهلك ڤان بیر وبۆچوونێن نوى ب سناهى وهربگرن وباوهریێ پێ بینن، بهلێ بهسى خودانێن ڤى دینیه ئهو ڕێ بدهنه بهر خۆ، ولێ بچن.. ئهو ژى وهكى سهییدێ خۆ ووهكى وان كهسان ژى یێن ل كۆچكا وى گهف وگوڕان دكهن ب ڕاستگۆیى وئهمانهتا موحهممهدى یێ ئاگههدار بوو، بهلێ تشتێ ئهو حێبهتى دكر ئهو بوو گهلهك جاران وى گوهـ ل مهزنێن قورهیشیان دبوو دگۆتن: ئهڤه عهمرێ موحهممهدى گههشته چل سالان وڕۆژهكا ب تنێ مه درهوهك ژێ نهدیتیه، یێن وهكى وى ڕاستگۆ ودهستپاك د ناڤ مه دا نینن، ئهخلاقێ وى یێ پاقژ وبژوینه، یێ ب مرۆڤاینیه، یێ جامێره.. بهلێ ئهڤ دینێ ئهو پێ هاتى، وئهو گۆتنێن ئهو دبێژت چهێ حێبهتیا مهنه!
وى باش دزانى كو مهزنێن وان د ڕاستگۆییا موحهممهدى دا ناكهڤنه شكێ، وئهو ژ عهقلدارى ودهستپاكیا وى ب گومان نینن، پا ڤێجا ئهڤ نهیارهتیا وان بۆ وى یا چیه؟ وئهو چ دیوارێ ئاسێیه كهفتیه ناڤبهرا وان وباوهرى ئینانا ب وى دینێ نوى دا یێ موحهممهد پێ هاتى؟
ئهڤێ لازمه ئهو بزانت..
