حهدیسا سیهــ و ئێكێ
عَنْ سهلِ بنِ سعدٍ الساعدي -رضيَ الله عنه- قَالَ: جاءَ رجلٌ إلى النبي -صلى الله عليه وسلم- فقال: يا رسولَ الله، دلني على عملٍ إذا أنا عملته أحبني الله وأحبني الناس، فقَالَ: ( ازهَدْ في الدُّنيا يحبِّكَ الله وازهَدْ فيما في أيدي النَّاسِ يحبكَ الناسُ ). حديث حسن رواه ابن ماجه
سههلێ كوڕێ سهعدێ ساعدى -خودێ ژێ رازى بت- دبێژت: زهلامهك هاته نك پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- وگۆت: ئهى پێغهمبهرێ خودێ، كارهكى نیشا من بده ئهگهر من ئهو كر، خودێ حهز ژ من بكهت، ومرۆڤ ژى حهز ژ من بكهن، گۆت: دلێ خۆ نهبه دنیایێ، خودێ دێ حهز ژ ته كــهت، ودلێ خۆ نهبه وى تشتێ د دهستێ خهلكى دا ههى، مرۆڤ دێ حهز ژ ته كهن.ئبن ماجه ڤهدگوهێزت
مهزنترین تشت مرۆڤ ب دهست خۆ دئێخت ئهوه خودێ حهز ژ مرۆڤى بكهت، هنگى ئاخرهتێ وى دێ یا ب سلامهت بت، وئهگهر خودێ تهوفیقا وى دا وڤیانا وى كره د دلێن خهلكى ژى دا، ئهو خێرا ل سهر خێرێیه، چونكى ئهو د دنیایا خۆ ژى دا دێ یێ دلخۆش ورحهت بت، ڤێجا ئهو تشت چیه یێ ڤان ههردو باشیان ب دهست مرۆڤى ڤه دئینت؟ د ڤێ حهدیسێ دا صهحابیهك پسیارا ڤێ چهندێ ژ پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- دكهت، وگرنگیا ڤێ حهدیسێ د ڤێ چهندێ دایه.
وپێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- د بهرسڤێ دا دو شیرهتێن مهزن ل ڤى ههڤالێ خۆ دكهت، ئهو ژى ئهڤهنه:
1- زوهدا د دنیایێ دا، ئهوا دبته ئهگهرا هندێ كو خودێ حهز ژ مرۆڤى بكهت.
2- زوهدا د وى تشتى دا یێ د ناڤ دهستێ خهلكى دا ههى، ئهوا دبته ئهگهرا هندێ كو خهلك حهز ژ مرۆڤى بكهن.
ڤێجا زوهد چیه؟ وچاوا ئهو ڤێ خێرا مهزن ب دهست خودانى ڤه دئینت؟
دهمێ ئهم دبێژین: فلان كهس د فلان تشتى دا یێ زاهده، یهعنى: ئهو دلێ خۆ نابهته وى تشتى، چونكى ئهو تشت ل نك وى یێ بێ بهایه، وتـشـتـهك ل نـك مـرۆڤـى یـێ بـێ بـهـا نابت، حهتا مرۆڤ تشتهكێ دى یێ ژ وى ب بهاتر نهبینت، مهعنا: دهمێ كهسهك د دنیایێ دا یێ زاهد بت، دلێ خۆ نابهته دنیایێ، چونكى دنیا د چاڤێن وى دا یا كێمه، وكهنگى دنیا دێ د چاڤێن وى دا یا كێم بت؟ ئهگهر بهرێ وى ما ل تشتهكێ مهزنتر وچێتر ژ دنیایێ كو ئاخرهته، وئهوێ ئاخرهت وى ژ دنیایێ موژیل بكهت، ئهو كهسهكه خودێ حهز ژێ دكهت.
وئهو كهسێ زوهدێ د وی تشتى دا بكهت یێ د دهستێ خهلكى دا ههى، كو پهرتالێ دنیایێیه، دڤێت بهرێ وى ل تشتهكێ دى یێ گرنگتر بت، كو پهرتالێ ئاخرهتێیه، ومرۆڤ ب تبیعهتێ خۆ حهز ژ وى كهسى دكهن، یێ ململانێ د گهل وان نهكهت د وى تشتى دا یێ ئهو حهز ژێ دكهن.
زانایێ مهزن (شیخ الإسلام ابن تیمیه) زوهدێ ب ڤى ڕهنگى ددهته نیاسین، دبێژت: زوهد ئهوه مرۆڤ وى تشتى بهێلت یێ ل ئاخرهتێ چو مفایی نهگههینته مرۆڤى، و وهرهع ئهوه مرۆڤ وى تشتى بهێلت یێ مرۆڤ بترست كو ل ئاخرهتێ زیانێ بگههینته مرۆڤى.
⚪️مفایێن حهدیسێ:
1- ئهڤ حهدیسه وێ ڕێكێ بۆ مه ئاشكهرا دكهت یا ئهگهر ئهم لێ بچین خودێ حهز ژ مه بكهت، وخهلكى ژى حهز ژ مه بكهن.
2- مرۆڤێ دلێ خۆ نهبهته دنیایێ، خودێ حهز ژێ دكهت، ویێ دلێ خۆ نهبه وى تشتێ ل نك خهلكى ههى، خهلك حهز ژێ دكهن.. وئهڤه ئهو ههردو تشتن یێن خێرا دنیایێ وئاخرهتێ دگههیننه مرۆڤى.
