شویرهە و دەرگەهێن جەهنەمێ
قورئان ب رەنگەکێ ئاشکەرا د ئایەتەکا خودا بو مە دیار دکەت کو جەهنەمێ شویرهێن خو هەنە، و ئەڤ شویرهە دورێ ل جەهنەمییان دگرن، بو هندێ دا بێن پتر ل وان بێتە تەنگکرن، دئایەتەکا قورئانێ دا دبێژت:(إِنَّا أَعْتَدْنَا لِلظّالِمِينَ نَاراً أَحَاطَ بِهِمْ سُرَادِقُهَا) هندى ئهمين مه بۆ كافران ئاگرهكێ دژوار ئامادهكرییه شويرها وى دۆرا ل وان گرتى.(الکهف29)
هەروەسا قورئان بو مە ئاشکەرا دکەت کو جەهنەم یا ب دەرگەهە، و کو وێ حەفت دەرگەهــ هەنە، و ئەڤ دەرگەهە هەمی هێشتا جەهنەمی نەچووینە جەهنەمێ دگرتینە ، لەو دەمێ ئەو بو جەهنەمێ دئێنەبرن دەرگەهــ بو وان دئێنە ڤەکرن : (وَسِيقَ الّذِينَ كَفَرُوا إِلَى جَهَنَّمَ زُمَراً حَتَّى إِذا جَاءُوهَا فُتِحَتْ أَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَتْلُونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِ رَبِّكُمْ وَيُنْذِرُونَكُمْ لِقَاءَ يَوْمِكُمْ هَذَا قَالُوا بَلَى وَلَكِنْ حَقّتْ كَلِمَةُ الْعَذَابِ عَلَى الْكَافِرِينَ . قِيلَ ادْخُلُوا أَبْوَابَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا فَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ) وئهوێن كوفر ب خودێ وپێغهمبهرێ وى كرى كۆم كۆمه بۆ جههنهمێ هاتنه هاژۆتن، حهتا ئهگهر ئهو هاتنه نك ملياكهتێن پهيوهنديدار ئهو ههر حهفت دهرگههێن وێ ڤهدكهن، و ب پاشڤهبرن ڤه دبێژنه وان: چاوا هوين گوهدارییا خودێ ناكهن وباوهرییێ ب خوداينییا وى نائينن؟ ئهرێ ما هندهك پێغهمبهر ژ ههوه ب خۆ بۆ ههوه نههاتبوونه هنارتن ئايهتێن خودايێ ههوه بۆ ههوه بخوينن، وههوه ژ سههما ڤێ ڕۆژێ بترسينن؟ ڤێجا وان ئعتراف ب گونهها خۆ كر وگۆت: بهلێ پێغهمبهرێن خودايێ مه ب حهقییێ هاتبوون، وئهم ژ ڤێ ڕۆژێ ترساندبووين، بهلێ پهيڤا خودێ ب جهـ هات كو عهزابا وى دێ ب سهر كافران دا ئێت. بۆ شكاندن وڕهزيلكرن بۆ كافران هاته گۆتن: هوين د دهرگههێن جههنهمێ ڕا ب ژۆركهڤن وههر وههر لێ بمينن، ڤێجا پيسه دويماهییه ئهو دگههنێ يێن خۆ ژ باوهرییا ب خـودێ مهزنتر دبينن.(الزمر71-72)
و خودانێن هەر رەنگەکێ گەنەهێ ددەرگەهەکی ژ حەفت دەرگەهێن جەهنەمێ را ب ژور دکەڤن ، وەکی قورئان دبێژت : (وَإِنَّ جَهَنَّمَ لَمَوْعِدُهُمْ أَجْمَعِينَ . لَهَا سَبْعَةُ أَبْوَابٍ لِكُلِّ بَابٍ مِنْهُمْ جُزْءٌ مَقْسُومٌ) وهندى ئاگرێ دژواره ژڤانێ ئبليسى وههمى دويكهفتییێن وییه.حهفت دهرگههـ بۆ ههنه ههر دهرگهههك ژ يێ دى نزمتره، ههر دهرگهههكى پشك وبارهك ژ دويكهفتییێن ئبليسى -ل دويڤ كارێ وان- بۆ وان ههيه .( الحجر : 43-44 ) .
و پشتی جەهنەمی بو جەهنەمێ دئێنە هاژوتن جارەکا دی هەمی دەرگەهــ ل وان دئێنەگرتن ، وەکی دئایەتەکێ دا هاتی : ( إِنَّهَا عَلَيْهِمْ مُوصَدَةٌ . فِي عَمَدٍ مُمَدَّدَةٍ ) هندی ئەوە ئەو د ستوینێن درێژکری دا ل سەر وان یێ پێکداداییە ، دا ژێ دەرنەکەڤن( الهمزة : 8-9 ) .
و ژبلی پێکدادانا دەرگەهان ل سەر خەلکێ جەهنەمێ هندەك رەنگێن گونەهان هەنە دبنە ئەگەرا هندێ کو ئاگر ل سەر خودانێ وان ب تایبەتی بێتە پٸکدادان و ئەو دناڤ دا دمینت، خودێ مە بپارێزت.
