دژواری و گەرما جەهنەمێ
قورئان ــ پێخەمەت ترساندنا مە ــ دگەلەك جهان دا سالوخەتێن جەهنەمێ و وێ عەزابا خودێ تێدا بو کافر و گونەهکاران ئامادەکری بەرچاڤ دکەت، و ئەم ل ڤێرێ ب تنێ دێ بەحسێ دژواری و گەرما جەهنەمێ کەین وەکی قورئان بو مە دبێژت.
وەکی ئەم دزانین دڤێ دنیایا مە دا سێ تشت هەنە مروڤ خو پێ ژ ژ تەنگاڤی و نەخوشییا گەرمێ دپارێزت، ئەو ژی ئەڤەنە: ئاڤ و با و سیبەر ، و ئەڤە هەر سێ دجەهنەمێ دا هەنە ، بەلێ نە بو هندێ دا جەهنەمی خو پێ هوین بکەن و ژ گەرمێ بپارێزن ، نە .. بەلکی بو هندێ دا پتر گەرمێ ل وان دژوار بکەت ، خودایێ مەزن دبێژت: (وَأَصْحَابُ الشِّمَالِ مَا أَصْحَابُ الشِّمَالِ . فِــي سَمُومٍ وَحَمِيمٍ . وَظِلٍ مِنْ يَحْمُومٍ . لا بَارِدٍ وَلا كَرِيمٍ) وخودانێن چهپێ، چ جزا وحالهكێ خراب وان ههيه!!. ئهو د ناڤ هڕهبايهكێ كهل دانه ژ گهرما جههنهمێ ب سهر وان دا دئێت وبێهنێ ل وان تهنگ دكهت. وئهو د ئاڤهكا كهلاندى دانه. و دناڤ سيبهرهكا ژ گوڕییا ڕهش دانه.نه جههكێ هوينه، ونه ديمهنهكێ ب بهايه.(الواقعة 41-44)
مەعنا : ئەو بایێ ب سەر وان دا دئێت (سەموومە) بایەکێ شاریاییە ، و ئەو ئاڤا ب دەست وان دکەڤت ژی(حەمیمە) ئاڤەکا زێدە کەلاندییە ، و ئەو سیبەرا ئەو خو ددەنە بەر ( یەحموومە) سیبەرا وێ گورییا رەشە ئەوا ژ ئاگری دچت، ئەڤە ئەو هەمی تشتن یێن جەهنەمی خو پێ هوین دکەن!
و دئایەتەکا دی دا خودایێ مەزن بەحسێ ڤێ سیبەرێ دکەت ئەوا ب سەر جەهنەمییان دا دئێت و دبێژت:(انطَلِقُوا إِلَى ظِلّ ذِي ثَلاثِ شُعَبٍ . لا ظَلِيلٍ وَلا يُغْنِي مِنْ اللَّهَبِ . إِنَّهَا تَرْمِي بِشَرَر كَالْقَصْرِ . كَأَنَّهُ جِمَالَةٌ صُفْرٌ ) هوین (گەلی جەهنەمییان)ههڕن خۆ بدهنه بهر سيبهرا دوكێلا جههنهمێ ئهوا سێ چهق ژێ دچن. وێ ڕۆژێ ئهوێ سيبهرێ چو سهـ نابن، وئهو چو مفايى ژى ژ گهرما ئاگرى نادهت. هندى جـههـنـهمـه چريسكێن ئاگرى يێن مـهزن دهاڤێت، هـهر چريسكهك هندى ئاڤاهییهكێ مهزن وبلنده. دێ بێژى ههر چريسكهك ژ وان حێشترهكا ڕهشه يا ڕهنگێ وێ ب سهر زهرى ڤه دچت.(المرسلات30-33)
وئاگر چی گاڤا بوش بوو ئەو گورییا ژێ رادبت دێ چەق ژێ چن ، و دعەینی دەمی دا سیبەرێ ژێ دێ ژ خو دەت بەلێ سیبەرەکا شاریایی ، و ئەڤە یا غەریب نینە ، ئەو ئاگرێ چریسکێن ژێ ڤەدپەشت هندی قەسرێن مەزن و بلند بن هوین هزر دکەن گوری و دوکێلا وی دێ یا چەوا بت؟
ل جهەکێ دی قورئان سالوخەتێ ئاگرێ جەهنەمێ بو مە بەرچاڤ دکەت و دبێژت:( سَأُصْلِيهِ سَقَرَ . وَمَا أَدْرَاكَ مَا سَقَرُ . لا تُبْقِي وَلا تَذرُ . لَوَّاحَةٌ لِلْبَشَر) ئهز دێ وى بهمه جههنهمێ؛ دا ئهو تام بكهته گهرما وێ و ب ئاگرێ وێ بسوژت. وتو چ دزانى جههنهم چيه؟. ئهو نه گۆشتى دهێلت نه ههستى. چهرمێ سهر وچاڤان دگوهۆڕت، ودسوژت وڕهش دكهت. المدثر 26-29
و ئەگەر ئاگرێ دنیایێ پشتی دەمەك ب سەر هلکرنا وی ڤە بچت تشتێ دناڤ خودا بخوت و هێدی هێدی کێم ببت و ڤەمرت، ئاگرێ جەهنەمێ یێ وەسا نینە ، خودایێ مەزن بەحسێ ڤی ئاگری دکەت و دبێژت: (كُلَّمَا خَبَتْ زدنَاهُمْ سَعِيراً) ههر جارهكا گوڕییا وێ كزبوو، وئاگرێ وێ كێم بوو، ئهم ئاگرهكێ دى يێ شارياى دێ ل وان زێده كهين. (الإسراء 97).
و دحەدیسێن دروست دا هاتییە کو هەر روژ ل دەمێ نیڤرو ئاگرێ جەهنەمێ دئێتە خوشکرن، هەروەسا دحەدیسێن دروست دا هاتیە کو دژوارییا ئاگرێ جەهنەمێ حەفتێ جاران هندی دژوارییا ئاگرێ مە یێ دنیایێ یە.
