(15) هێلانا (ئهمرى) مهزنتره ژ كرنا (نههیێ)
سـههـلێ كوڕێ عهبدللاهى دبێژت: ((ل نك خودێ هێلانا ئهمرى مهزنتره ژ كرنا نههیێ؛ چونكى نههیا ئادهمى هاتهكرن ئهو ژ دارێ بخوت ووى خوار، ئینا خودێ تۆبا وى قهبویلكر، وئهمر ل ئبلیسى هاتهكرن ئهو بۆ ئادهمى بچته سوجدێ وئهو نهچوو، ڤێجا ل گونهها وى نههاته بۆرین)).
ئهڤه مهسهلهكا گرنگ وههژى رۆنكرنێیه، ورۆنكرنا وێ د ڤان خالێن ژێرى دایه:
🔘یا ئێكێ: گونهها ئادهمى -وهكى د گۆتنا بۆرى دا هاتى- كرنا وى تشتى بوو یێ نههیا وى ژێ هاتیهكرن، كو نهخوارنا ژ دارێ بوو، وگونهها ئبلیسى نهكرنا وى تشتى بوو یێ ئهمر پێ لێ هاتیهكرن، كو سوجدهبرن بوو بۆ ئادهمى، وچونكى گونهها ئبلیسى مهزنتر بوو، تهوفیقا وى بۆ تۆبێ نههاتهدان، ولهعنهت لێ هاته باراندن.. نه وهكى ئادهمى ئهوێ ژ دل تۆبهكرى وخودێ تۆبا وى قهبویلكرى وگونهها وى بۆ ژێبرى.
🔘یا دووێ: گـونـهها كرنا نههیێ، وهكى وێ یا ئادهمى كرى، پترین جاران ژ بهر ههوجهیى وشههوهتهكێیه ل نك خودانى، ئادهمى دهمێ ئهو كار كرى یێ نههیا وى ژێ هاتیهكرن ژ بهر هندێ بوو وى دلێ وى دچوو (خولوودێ) وگاڤا وى زانى خوارنا ژ دارێ دێ ڤێ ئارمانجێ بۆ وى ب جهـ ئینت، وى ژێ خوار.. وگونهها نهكرنا ئهمرى پترین جاران ژ بهر خۆمهزنكرن ودفن بلندیێیه، ئبلیسى خۆ مهزن كر، و ژ خۆ نهگرت بۆ ئادهمى بچته سوجدێ، وئهمرێ خودێ ل عهردى دا، وئهو كهسێ هندى دندكهكێ مهزنى ددلى دا بت، خودێ وى نابهته بهحهشتێ، وهكى د حهدیسهكا دورست دا هاتى یا موسلم ڤهدگوهێزت.
🔘یا سیێ: ل نـك خـودێ كـرنـا وى كـارێ ئهمر پێ هاتیهكرن، خۆشتڤیتره ژ هێلانا وى كارێ نههى ژێ هاتیهكرن، وگهلهك نموونه ل سهر ڤێ چهندێ ژ گـۆتـنـێـن پـێغهمبهرى ب خۆ -سلاڤ لێ بن- ههنه، ئهم مهعنایا هندهك ژ وان ل ڤێرێ دێ ڤهگوهێزین، پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- د گۆتنهكا خۆ دا دبـێـژت: ( خـۆشتڤیترین كــار ل نـك خــودێ كرنا نڤێژێیه ل دهمێ وێ ( و دبێژت: ( وهوین بزانن كو باشترین كارێ ههوه نڤێژه ( وگهلهك حهدیسێن دى یێن هندێ دگههینن كو كارێ خۆشتڤى ل نك خودێ كرنا ئهمرهكى ژ ئهمێن وییه..
و د گهلهك ئایهتان ژى دا خودێ ڤیانا خۆ بۆ عهبدى ب كرنا ئهوامران ڤه گرێددهت، وهكى: (إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ(195)إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَِ(222) (195-222البقرة) , فَإِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ(آل عمران 76) و هتد.....
و د لایێ نههیان دا ئهو نهڤیانا خۆ ب كرنا وان ڤه گرێددهت، وهكى: ( لَا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ(آل عمران 140) , إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ( الأنعام141) , إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْخَائِنِينَ(الأنفال 58) و هتد......
🔘یا چارێ: ژ یا بۆرى دیار دبت كو كرنا وى تشتێ خودێ فهرمان پێ كرى تشتهكێ مهقصووده ژ بهر وى ب خۆ (لذاته)، وهێلانا تشتێ وى نههى ژێ كرى بۆ هندێیه دا كرنا كارهكێ ئهمر پێ هاتیهكرن تمام ببت، مهعنا: نههى یا ژ وى كارى هاتیهكرن چونكى ئهو سستى و(خهلهلێ) دئێخته كارهكێ ئهمر پێ هاتیهكرن، بۆ نموونه: دهمێ خودێ نههى ژ ڤهخوارنا مهیێ وكرنا قومارێ كرى، گۆت: چونكى ئهو بهرێ خودانى ژ زكرێ خودێ ونڤێژێ وهردگێڕن، وهكى د ئایهتا (91)ێدا ژ سوورهتا (المائدة) هاتى.
مهعنا: كارێن نههى ژێ هاتیهكرن دبنه ڕێگر د ناڤبهرا مرۆڤى وكرنا ئـهوامـران دا، لـهو (نههى) ژ بهر تشتهكێ دى دڤێت نهئێنهكرن، و (ئهمر) ژ بهر وان ب خۆ دڤێت بێنهكرن.
🔘یا پێنجێ: كرنا وان كارێن ئهمر پێ هاتیهكرن ژ پشكا پاراستن وهێلانا هێزا باوهریێ ب خۆیه، بهلێ نهكرنا وان كارێن نههى ژێ هاتیهكرن ژ پشكا پاراستنا هێزا باوهریێیه ژ وى تشتێ وێ هێزێ ژ ڕێكا ناڤنجى ودورست لاددهت، وپاراستنا هێزێ ب خۆ بهرى پاراستنا ڕاستكرنا وێ دئێت، چونكى ئهڤا دووێ (پاراستنا ڕاستكرنا هێزێ) ژ بهر یا ئێكێیه (پاراستنا هێزێ ب خۆ).
🔘یا شهشێ: ژینا دلى، وخوارنا وى، وخۆشى ورحهتیا وى، د كرنا وى كارى دایه یێ فهرمان پێ هاتیهكرن، وئهڤا هه ههمى ب هێلانا وى كارى یێ نههى ژێ هاتیهكرن، ئهگهر كرنا ئهمرى د گهل نهبت، ب جهـ نائێت، ومرۆڤهك ئهگهر فهرمانێن خودێ ب جهـ نهئینت، وخۆ ژ وان ههمى كاران بدهته پاش یێن نههى ژێ هاتیهكرن، ئهو ژ خودان ئیمانان نائێته هژمارتن، بهلێ ئهو كهسێ فهرمانان ب جهـ بینت، وخۆ ژ هندهك نههیان نهدهته پاش دێ ژ خودان ئیمانێن گونههكار ئێته هژمارتن.
🔘یا حهفتێ: وههر نێزیك ژ خالا بۆرى، ئهوێ فهرمانان ب جهـ بینت، وخۆ ژ نههیان نهدهته پاش، ئهو دێ ئێك ژ دووان بت، یان دێ ڕزگار بت وچته بهحهشتێ ئهگهر خێرێن وى پتر لێ هاتن، یان ژى دێ هندى خرابیێن خۆ ئێته عهزابدان، پاشى دێ ژ بهر كرنا وى بۆ (ئهوامران) دێ ڕزگار بت. بهلێ ئهوێ فهرمان ونههیان ب جهـ نهئینت بێ گومان ئهو دێ چته هیلاكێ.
🔘یا ههشتێ: خێرا كرنا وى كارێ فهرمان پێ هاتیهكرن ئێك ب دههانه، بهلێ جزایێ كرنا وى كارێ نههى ژێ هاتیهكرن ئێك ب ئێكێیه، تشتێ هندێ دگههینت كو خودێ پتر حهز ژ كرنا ئهمرى؛ چونكى ئهگهر وهسا نهبا ههر گونهههك دا ب دههان بت، وههر خێرهكدا ب ئێكێ بت، یان چوننه چوننه ههردو دا وهكى ئێك بن.
🔘یا نههێ: عهبدهك ئهگهر وان تشتان ههمیان یێن خودێ نههى ژێ كرى بكهت، وگونههێن وى بگههنه بهر پهڕێ عهسمانى، پاشى تشتهكى ب تنێ بكهت ژ وان یێن خودێ ئهمر پێ كرى، كو تۆبهیه، ئهو گونههـ ههمى دێ ئێنه ژێبرن.. مهعنا: كرنا وى تشتێ وى ئهمر پێ كرى ل نك وى خۆشتڤیتره ژ نهكرنا وى تشتى یێ وى نههى ژێ كرى.
