15. تهوحید دادییه و شرك زۆردارییه
(16) عَنْ عَبْدِ الله بن مسعود -رَضِيَ الله عَنْهُ- قَالَ: لَمَّا نَزَلَتْ: ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَلَمۡ يَلۡبِسُوٓاْ إِيمَٰنَهُم بِظُلۡمٍ ، شَقَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ الله -صلى الله عليه وسلم- وَقَالُوا: أَيُّنَا لاَ يَظْلِمُ نَفْسَهُ؟ فَقَالَ رَسُولُ الله -صلى الله عليه وسلم-: ( لَيْسَ هُوَ كَمَا تَظُنُّونَ، إِنَّمَا هُوَ كَمَا قَالَ لُقْمَانُ لاِبْنِهِ: يَٰبُنَيَّ لَا تُشۡرِكۡ بِٱللَّهِۖ إِنَّ ٱلشِّرۡكَ لَظُلۡمٌ عَظِيمٞ ).رواه البخاري و مسلم
عهبدللاهێ كوڕێ مهسعوودى -خودێ ژێ رازى بت- دبێژت: دهمێ ئهو ئایهت هاتییه خوارێ ئهوا دبێژت: ئهوێن باوهرى ئیناى و زۆردارى تێكهلى باوهرییا خۆ نهكرى، ئهوان تهناهى بۆ وانه و ئهو ئهون یێن ب هیدایهت هاتین. ئهڤه ل سهر صهحابییێن پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- یا ب زهحمهت بوو، و وان گۆت: كى ژ مه ههیه زۆردارییێ ل خۆ نهكهت؟! ئینا پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- گۆت: ئهو یا وهسا نینه وهكى هوین هزر دكهن، بهلكى ئهو ئهوه یا لوقمانى گۆتییه كوڕێ خۆ: ئهى كوڕێ من شركێ ب خودێ نهكه هندى شركه زۆردارییهكا مهزنه. بوخارى و موسلم ڤهدگوهێزن
دادى و عهدالهتا ژ ههمییێ مهزنتر ئهوه مرۆڤ تهوحیدا خودێ د پهرستنێ دا بكهت، و بهرانبهرى وێ زۆردارییا ژ ههمییێ مهزنتر ئهوه مرۆڤ شریكهكى بۆ خودێ د پهرستنێ دا بدانت، ژ بهر ڤێ چهندێ خودایێ مهزن د ئایهتا (82)یێ دا ژ سوورهتا (الأنعام) ئاگههدارییا مه دكهت و دبێژت: ( ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَلَمۡ يَلۡبِسُوٓاْ إِيمَٰنَهُم بِظُلۡمٍ أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمُ ٱلۡأَمۡنُ وَهُم مُّهۡتَدُونَ )، یهعنى: ئهوێن باوهرییهكا دورست ب خودی ئیناى، و ئهڤ باوهرییا خۆ ب چو ڕهنگێن شركێ خراب نهكرى، ئهوان تهناهییا ژ عهزابێ و هیدایهت بارا وانه.. و ئهڤه بناخهیهكێ سهرهكى د باوهرییا ئیسلامى دا بنهجهـ دكهت ئهو ژى ئهڤهیه: تهوحید ڕێكا بهحهشتێیه، و شرك ڕێكا جههنهمێیه.
و دهمێ صهحابى خهلهت د ڤێ ئایهتێ گههشتین، و هزركرى كو مهخسهد ب زۆردارییێ ههر زۆردارییهكه یا ههبت، پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- مهعنایا ئایهتێ یا دورست بۆ وان دیار كر.
•ژ وان مفایێن د ڤێ حهدیسێ دا ههین ب كورتى:
1- تهوحید هیدایهتێ و چوونا بهحهشتێ ب دهست خودانى ڤه دئینت.
2- شرك هیدایهت و تهناهییێ ژ دهست خودانى دهردئێخت.
3- ئهو باوهرییا شرك تێكهل دبت چو مفایى ناگههینته خودانێ خۆ.
