کیتابا27

admin95

 


 


كیتابا قیصاص (تۆلستاندن)


يجب على المكلف المختار العامد إن اختار ذلك الورثة، وإلا فلهم طلب الدية، وتقتل المرأة بالرجل والعكس، والعبد بالحر، والكافر بالمسلم لا العكس، والفرع بالأصل لا العكس، ويثبت القصاص في الأعضاء ونحوها، والجروح مع الإمكان، ويسقط بإبراء أحد الورثة، ويلزم نصيب الآخرين من الدية، وإذا كان فيهم صغير ينتظر في القصاص بلوغه، ويهدر ما سببه من المجني عليه، وإذا أمسك رجل وقتل آخر قتل القاتل وحبس الممسك، وفي قتل الخطأ الدية والكفارة، وهو ما ليس بعمد، أو من صبي أو مجنون، وهي على العاقلة، وهم العصبة.


(ئه‌و كه‌فته‌ سه‌ر مرۆڤێ موكه‌لله‌ف یێ ئه‌و كار كرییه‌ دلێ خۆ و ب كه‌یفا خۆ كرى، ئه‌گه‌ر میراتگران داخوازا وێ چه‌ندێ كر، ئه‌گه‌ر نه‌ بۆ وان هه‌یه‌ داخوازا خوینێ بكه‌ن، و ژن ب زه‌لامى دئێته‌ كوشتن، و زه‌لام ب ژنێ، و یـێ عه‌بد ب یێ ئازاد، و كافر ب موسلمانى، و موسلمان ب كافرى نائێته‌ كوشتن) ئه‌ڤه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌و كافر یێ حه‌ربى بت، ژ خۆ ئه‌گه‌ر ژ موعاهدان بت .


جمهوورێ زانایان دبێژن: دێ پێشڤه‌ ئێته‌ كوشتن، (و عه‌یال ب بابێ دئێنه‌ كوشتن، نه‌ كو به‌روڤاژى). (و تۆلستاندن د ئه‌ندامێن له‌شى دا هه‌یه‌، و د برینان ژى دا ئه‌گه‌ر د شیان دا بت، و ئـه‌و دئێته‌ ئێخستن ئه‌گه‌ر ئێك ژ میراتگران لێ ببۆرت، و هندى بارا یێن دى ژ خوینا وى لازم دبت، و ئه‌گه‌ر ئێك ژ میراتگران زارۆك بت د مه‌سه‌لا تۆلستاندنێ دا دێ خۆ لێ گرن حه‌تا بالغ دبت، و تشتێ ژ ئه‌گه‌را ته‌عدالێكه‌رى په‌یدا دبت چو تێدا نینه‌) وه‌كى وى مرۆڤێ له‌قه‌ك ل هه‌ڤالێ خۆ داى و هه‌ڤالێ وى ده‌ستێ خۆ ڤه‌كێشاى ڤێجا ددانه‌كێ له‌قهاڤێژى كه‌فتى، پێغه‌مبه‌رى -سلاڤ لێ بن- گۆته‌ له‌قهاڤێژى: چو بۆ ته‌ نینه‌.. یه‌عنى: ئه‌و ژ كیسێ وى چوو.


 (و ئه‌گه‌ر زه‌لامه‌ك ئێكى بگرت و ئێكێ دى وى بكوژت، ئه‌وێ كوشتن كرى دێ ئێته‌ كوشتن، و ئه‌وێ گرتن كرى دێ ئێته‌ گرتن) و هنده‌ك زانا دبێژن: ئه‌و ژى دێ ئێته‌ كوشتن؛ چونكى ئه‌و ژى شریكێ كوشتنێیه‌. 


(و كوشتنا ب خه‌له‌تى ڤه‌، خوین و كه‌فاره‌ت هه‌ردو بۆ هه‌نه‌، و ئـه‌و ئــه‌وه‌ یا ژ قه‌ستا نه‌بت، یان زارۆكه‌ك یان دینه‌ك پێ ڕاببت، و دانا خوینێ ل سه‌ر ئویجاخا كوژه‌كییه‌) و زانا دبێژن: ئه‌و ل سه‌ر مالباتا وییه‌، ئه‌گه‌ر تێهه‌ل نه‌هاتن ل سه‌ر مرۆڤێن وى یێ وێڤه‌تره‌ ژى، پاشى ل سه‌ر ئویجاخێ هه‌مییێ.