خەون د شریعەتێ ئیسلامێ دا
مرۆڤ دەمێ حەدیسێن پێغەمبەری ـ سلاڤ لـێ بن ـ دخوینت ب سەر هەلویستێ ئیسلامێ یێ دورست ژ خەونان هل دبت ودزانــت كانــێ جـهــێ خـەونێ د شریعەتێ ئیسلامێ دا چیە ، و ل ڤێرێ ئەم دێ هندەك ژ وان حەدیسان ڤەگێڕین یێن ڤێ چەندێ بۆ مە ئاشكەرا دكەن ، وبابـەتـێ خـۆ دێ ل سەر دو پشكان لێكڤەكەین :
پشكا ئێكێ : پویتە پێكرنا ب خەونێ وتەعبیرا وێ :
ژ حەدیسێن پێغەمبەری ـ سلاڤ لـێ بن ـ ئاشكەرا دبت كو وی پویتەیەكێ مەزن ددا خەونان ، چ ئەڤ خەونە ئەو بان یێن وی ب خۆ ددیتن یان ئەو بان یێن صەحابیێن وی ددیتن ، ووی پویتە ب تەعبیـرا ڤان خەونان ژی دكر ، ژ بەر ڤێ چەندێ وی گەلەك جاران پسیار ژ صەحابیان دكر كانێ كێ ژ وان خەونەك دیـتـیـە دا بۆ تەعبیر بكەت ، ودەلیل ل سەر ڤێ چەندێ حەدیسا ( سـمـرە بــن جــنـدب ) یە دەمێ دبێژت : (( پێغەمبەرێ خودێ ـ سلاڤ لـێ بن ـ گەلەك دگۆتە صەحابیێن خۆ : كێ ژ هەوە خـەونـەك دیـتـیـە ؟ ڤێجا هەچیێ ژ وان ڤیابا دا خەونا خۆ بۆ بێژت )) (وەکی بوخاری ژێ ڤەدگوهێزت ) . و د شەرحا ڤێ حەدیسێ دا ( ئبن حەجەر ) دبێژت : ئەڤە دەلیلە ل سەر پویتە پێكرنا ب خـەونـێ ب ڕێـكـا پسیاركرنا ژ خەونێ وباشیا تەعبیركرنا وێ .
و د حەدیسەكا دی دا یا ئەبوو هورەیرە ڤەدگوهێزت ڤێ چەندێ پتـر بۆ مە ئاشكەرا دكەت دەمێ دبێژت : دەمێ پێغەمبەر ـ سلاڤ لـێ بن ـ ژ نڤێژا سپێدێ خلاس دبوو دا بێژت : شڤێدی ئێك ژ هـەوە خـەونەك دیتیە ؟ ودگۆت : [ لَيْسَ يَبْقَى بَعْدِي مِنَ النُّبُوَّةِ إِلا الرُّؤْيَا الصَّالِحَة ـ ژبلی خەونا چاك تشتەك ژ پێغەمبەرینیێ پشتی من نامینت ] . (مالك ڤەدگوهێزت )
ودەمێ صەحابیان ئەڤ چەندە ژ پێغەمبەری ـ سلاڤ لـێ بن ـ ددیت ئێك ژ وان حەز دكر كو خەونەكێ ببینت دا بۆ پێغەمبەری بێژت ، بەلكی ئەو وێ خەونێ بۆ تەعبیر بكەت ، عەبدللاهێ كوڕێ عومەری دبێژت : (( هندەك زەلامان ژ صەحابیێن پێغەمبەری ـ سلاڤ لـێ بن ـ ل سەر دەمێ پێغەمبەری خەون ددیتن وخەونێن خۆ بۆ پێغەمبەری ـ سلاڤ لـێ بن ـ دگۆتن وهەچیا خودێ حەزكربا پێغەمبەری ـ سلاڤ لـێ بن ـ دگۆت ، وئەز هنگی یێ جحێل بووم مالا من مزگەفت بوو بەری ئەز ژنێ بینم ، ڤێجا من دگۆتە خۆ : ئەگەر خێرەك د سەرێ تە هەبا تو ژی وەكی ڤان دا خەونەكێ بینی ، وشەڤەكێ دەمێ ئەز چوویمە سەر جهێ خۆ دا بنڤم من گۆت : یا رەببی ئەگەر تو بزانی خێرەك د سەرێ من دا هەیە تو خـەونـەكێ نیشا چاڤێن من بدە .. )) (وەکی بوخاری ژێ ڤەدگوهێزت ).
وئـەڤـە ژ بـەر هـنـدێ بـوو دا ئـەو خەونا خۆ بۆ پێغەمبەری ـ سلاڤ لـێ بن ـ بێژت ، بەلكی وی بۆ تەعبیر كربا ، مەعنا : دەمێ صەحابیان ددیت پێغەمبەر ـ سلاڤ لـێ بن ـ یێ پویتەی ددەتە خەونان وتەعبیرا وان ، وان حەز دكر ئەو خەونان ببینن .
