هلبژارتنا ب زهحمهت
وبیرا ئهسمائێ ل كوڕێ وێ هاته ڤه.. ئهوێ ئهڤه نههـ ساله ل ژێر سیبهرا خیلافهتێ دژیت، وخهلك ب ناڤێ (أمیر المؤمنین) سلاڤ دكهنێ، ونوكه دهم هات ئهو تام بكهته تهحلیا حوكمداریێ..
ڕۆژهكا گهش بوو نه ب تنێ د دیرۆكا ئهسمائێ وزهلامێ وێ زوبهیرى دا، بهلكى د دیرۆكا ههمى مشهختیان دا، دهمێ پشتى گههشتنا وان بۆ باژێڕێ مهدینێ ب دهمهكێ كێم مزگینى هاتیه ڕاگههاند كو ئهڤه ئێكهمین زارۆك پشتى مشهختبوونێ دبت هاته سهر دنیایێ، ئهو ژى كوڕێ ئهسمائێ وزوبهیریه ئهوێ ناڤێ (عهبدللاهـ) ل سهر هاتیه دانان.. عهبدللاهـ ئهوێ د كۆشا خالهتا خۆ عائیشایێ دا مهزن بووى، حهتا پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- ب ناڤێ وى گازى وێ دكر ودگۆتێ: دهیكا عهبدللاهى!
ڕۆژا ئێكێ یا عهبدللاهـ تێدا هاتیه سهر دنیایێ دهنگێ (الله أكبر) ل ههمى كۆلانێن مهدینێ هاته بلندكرن، چونكى جوهیان بهرى هنگى د ناڤ خهلكى دا كربوو دهنگ كو وان سێرهبهندیهكا وهسا یا ل موسلمانان كرى هندى ئهو ل مهدینێ بن زارۆكهك وان نابت.. گاڤا عهبدللاهـ بووى كهیفهكا زێده بۆ وان چێبوو، وهندهكان ئهو بره نك پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- دا دهستێ خۆ پێدا بینته خوارێ ودوعایێن بهرهكهتێ بۆ بكهت.. وپـێـغـهمـبـهرى -سلاڤ لێ بن- خورمهك د دهڤێ خۆ دا جوى وكره د دهڤێ وى دا، لهو تفا پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- ئێكهمین تهڕاتى بوو چوویه د هناڤێن وى دا.. وبهرهكهتێ ژێ گرت، هێشتا ئهو یێ بچویك نیشانێن زێرهكى وتێگههشتنێ ل سـهر دیـار بـوون، ڕۆژهكـێ دهمـێ وى د گـهل هـنـدهك هـهڤـالێن خــۆ ژ زارۆكـان یارى بۆ خۆ ل كۆلانێ دكرن عومهر د بهر وان ڕا بۆرى، ههڤالێن وى ههمى ڕهڤین وئهو ما ل جهێ خۆ، عومهرى خۆ نێزیكى وى كر، وگۆتێ:
- بۆچى تو ژى وهكى وان نهدڕهڤى؟
- بۆچى دێ ڕهڤم؟ تو نه مرۆڤهكێ زالمى كو ژ ته بڕهڤم، وئهز نه مرۆڤهكێ گونههكارم ژ عهدالهتا ته بترسم..
وێ ڕۆژێ عومهرى كهیف ب زیرهكى وبهلاغهتا وى هات، وزانى كو ئهڤ زارۆكه دێ جههكێ بهرچاڤ گرت.. وهزرا عومهرى ژ وى كرى یا د جهێ خۆ دا بوو، دهمهك ب سهر عهبدللاهى دا هات ئهو بوو ئێك ژ زانایێن بهرچاڤ د ناڤ صهحابیان دا، وما تو چ دبێژى بۆ مرۆڤهكى باپیرێ وى ئهبوو بهكر بت، وخالهتا وى عائیشا بت، ودهیكا وى ئهسماو بت، وبابێ وى عهگیدێ قورهیشیان كوڕمهتێ پێغهمبهرى زوبهیرێ كوڕێ عهووامى بت؟!
وڕۆژهكا دى بابێ وى زوبهیر د گهل پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- ل كۆلانهكا مهدینێ دچوو، بهرێ وى ب كۆمهكا زارۆكان كهفت، ئێك ژ وان كوڕێ وى عهبدللاهـ بوو، زوبهیرى گۆته پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن-:
- ئهى پێغهمبهرێ خودێ، ئهگهر تو بهیعێ د گهل وان بكهى دا بهرهكهتا ته بگههته وان، ووان بهایێ خۆ ههبت..
گاڤا پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- نێزیكى وان بووى، وان شهرم كر وپیچهكێ پاش پاشكى چوون، عهبدللاهـ تێ نهبت، ئهو ب نك پێغهمبهرى ڤه هات ودهستێ خۆ داڤێ وئێكهمین جار وى بهیعه دا پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- ئینا پێغهمبهر ل بابێ وى زڤڕى و ب گڕنژین ڤه گۆتێ:
- كوڕێ بابێ خۆیه!!
وئهسمائێ ئینا بهرچاڤێن خۆ كانێ چاوا كوڕێ وێ د ناڤ خهلكى دا بلند بوو، حهتا ناڤێ وى كهفتیه سهر ئهزمانێ ههر كهسهكێ، پشتى یهزیدێ كوڕێ موعاویهى مرى، وكوڕێ وى موعاویه ژى پشتى وى ب دهمهكێ كورت مرى، وخیلافهت ل شامێ سست بووى، دهمێ عهبدللاهـ ل حیجازێ ڕابووى، و ل دۆرێن كهعبێ خهلكى موبایهعا وى كرى، وئهو بوویه خهلیفه، وپتریا وهلاتێن موسلمانان بهیعه دایێ وئعتراف ب خهلیفاتیا وى كرى، ولهقهبێ: (أمیر المؤمنین) دانایه سهر.. بهلێ مهروانێ كوڕێ حهكهمى ل شامێ ل بهر وى ڕابوو، و ب خهلیفاتیا وى رازى نهبوو، وشام ومصر ههردو ژ دهست والیێن عهبدللاهى دهرێخست، وپشتى وى كوڕێ وى عهبدلمهلك هاته شوینێ، ووى ژى وهكى بابێ خۆ نهیارهتیا كوڕێ زوبهیرى كر وعیراق ژ دهستێ وى ئینا دهر ووالیێ خۆ (حهججاجێ ثهقهفى) كره مهزنێ عیراقێ، وپشتى دهمهكى فهرمان لێ كر ئهو لهشكهرێ خۆ بهر ب حیجازێ ڤه بهاژۆت ومهكههێ ژ دهست عهبدللاهى بینته دهر؛ چونكى چێ نابت دو خهلیفه د ئێك دهم دا ههبن، وچونكى وى بڕیارا داى ئهو خهلیفه بت، مهعنا دڤێت عهبدللاهـ ب چى حالێ ههبت بێته لادان!!
وئهسمائێ ژى وهكى ههر ئێكى ژ خهلكێ مهكههێ گوهـ ل هاتنا لهشكهرێ حهججاجى بوو، دهمێ ئهو هاتین ودۆر ل مهكههێ گرتى، وبنگههێ خۆ دانایه سهر چیایێ (ئهبوو قوبهیسى) ل ژێریا ڕۆژههلاتا كهعبێ، ئهڤه پتره ژ حهفت ههیڤان خهلهك ل دۆر ستویێ كوڕێ وێ دئێته تهنگكرن، كا چاوا ڕۆژهكێ حوكمێ وى بهرفرههـ دبوو، وستێرا وى بلند بوو، ودنیایێ خۆ بۆ وى دچهماند، ئهڤرۆ هیڤى ههمى یێن بهر ب ههڕفینێ ڤه دچن، بهلێ بهر ب ههڕفینێ ڤه.. ئاخرى حهججاجى سۆزا داى ئهو ئێك ژ دووان ب دهست خۆ بێخت: دهسههلاتا حیجازێ ههمیێ، یان سهرێ عهبدللاهى!
باش بیرا ئهسمائێ دئێت دهمێ كهعبه هێشتا د دهستێن كافرێن قورهیشیان دا، ههر چهنده وان هنگى دۆر وڕهخێن وێ تژى صهنهم كربوون ژى، بهلێ كهعبێ ڕێز وئحترامهكا زێده ل نك وان ههبوو، ئێك ژ وان بسته نهدكر دهنگێ خۆ زوى ب زوى ل كهعبێ بلند كهت..
وئهڤرۆ پشتى كهعبه ژ شركێ وصهنهم پهڕێسیێ هاتیه پاقژكرن، وگازیا تهوحیدێ لێ هاتیه بلندكرن، مهسهله گههشته هندێ ئوممهتا ئیسلامێ بسته بكهت پهیوهندیێن براینیێ د ناڤبهرا خۆ دا ببڕت وئاگرێ مهنجهنیقا كهربا خۆ داڕێژته سهر دیوار وبهرسفكێن كهعبێ ب خۆ، حهتا وه لێ بێت پاتێ وێ بێته سۆتن، ودیوارێ وێ بێته ههڕفاندن.. ئهڤه تشتهك بوو مهژیێ ئهسمائا پیرهژن تهحهممولا شرۆڤهكرنا وێ نهدكر، هندهك جاران د دل دا كهربێن وێ خۆ ژ كوڕێ وێ ژى ڤهدبوون ئهوێ د گهل ئهمهویان بوویه ئهگهرا پهیدابوونا ڤـێ فـتـنـا مـهزن ئهوا خۆ مالا خودێ ژى ژ سهرپهشكێن وێ خلاس نهبووى! ووێ د گهل خۆ پسیار دكر:
- ئهرێ چاوا چێ دبت ئوممهتا ئیسلامێ بگههته حالهكێ وهسا صهنهم پهڕێس د گهل جههالهتا خۆ ژ وان پتر ڕێزێ ل كهعبا وان بگرن؟! كانێ ئهو بیر وباوهر یێن پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- نیشا وان داین؟ چاوا ئهو هۆسا وان ژ بیرا خۆ دبهن وهێشتا د سهر وهغهركرنا پێغهمبهرى ڕا شێست حهفتێ سال نهبۆرینه؟
بهرزهبوونا ڤان بیر وباوهران، وتێكدانا وى مهنههجێ پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- بۆ وان پێ هاتى یێ كو سهعادهتا دین ودنیایێ ب دهست وان ڤه دئینت دلێ ئهسمائێ زێده نهخۆش دكر، زێدهتر ژ وێ گرفتاریا د سهر كوڕێ وێ یێ خۆشتڤى دا هاتى، پشتى پتریا ههڤالێن وى ژێ ڤهڕهڤین وئهو د گهل هژمارهكا كێم یا پشتهڤانێن دلسۆز ل مهیدانێ هێلاینه ب تنێ.. بهلكى خۆ ئهو بۆریێ خۆش وشرین ژى ژ بیرا وێ بر یێ وێ ب هشیارى خهون پێڤه ددیتن، وبهرێ هزرا وێ ما ل تشهكێ ب تنێ، یێ عهزیزتر ل بهر دلێ وێ ژ ههر تشتهكى.. ئهڤ (مهبدهئه) یێ وێ وههڤالێن وێ ژ صهحابیان ژیانا خۆ ههمى گۆرى كرى، وپێخهمهت ب سهرێخستنا وى سهر ومال پێشكێش كرى، لازم ئهڤ (مهبدهء) جارهكا دى ب سهركهڤت، وههبوونا دو خهلیفهیان د گهل ئێك و د ئێك دهمى دا دێ ئوممهتێ تووشى دوبهرهكى وههڤڕكى وپێكدادانهكا دژوار كهت، دڤێت ئێك بچت، بهلێ ئهوێ دڤێت بچت كى بت؟ عهبدلمهلك ئهوێ ل شامێ؟ یان كوڕێ وێ عهبدللاهـ؟ وێ چو دهسههلات ل سهر عهبدلمهلكى نینه، ژ بلى كو عهبدلمهلك قهت وقهت ب یا وێ ناكهت، پا ڤێجا..؟؟
ئهو كهفته بهرانبهر هلبژارتنهكا ب زهحمهت، بهلێ ئنیهتا وێ كریه دلێ خۆ تشتهكێ (خهطهر) بوو، هزرهكا وهسا بوو ب هێزترین دل ژ بهر دڕهجفین، ڤێجا هـویـن چ دبـێـژن بــۆ دلێ پـیـرهژنــهكــا سهدسالى یا د ناڤبهرا وێ ومرنێ دا كێمتر ژ بهوستهكێ ماى؟ دڤێت ژیانا ئوممهتێ بێته كڕین ئهگهر خۆ بها مرنا كوڕێ وێ ژى بت! مادهم مهسهله گههشته وى حهددى بهرێ ئاگرێ مهنجهنیقان بكهفته كهعبێ ب خۆ ژى، مهعنا كێر گههشته ههستى..
