هندەك مەسەلێن پەیوەندی ب تەسبیحاتان ڤە هەی

admin95



 



هندەك مەسەلێن پەیوەندی ب

 تەسبیحاتان ڤە هەی



پشتی ڤێ‌ چەندێ‌ هندەك مەسەلە هەنە پەیوەندی ب زكر وتەسبیحاتێن پشتی نڤێژێ‌ ڤە هەیە مە دڤێت ل ڤێرێ‌ ئیشارەتێ‌ بدەینێ‌ :


1 ـ گۆتنا تەسبیحاتان ژ لایێ‌ نڤێژكەری ڤە پشتی نڤێژێ‌ سوننەتە ، ئەگەر ئەو بێژت خێرەكا مەزنە ، وئەگەر نەبێژت چو گونەهــ تێدا نینە .


2 ـ بەلـێ‌ د گەل ڤێ‌ چەندێ‌ ژی یا خەلەتە مرۆڤ بۆ خۆ بكەتە عەدەت كو چو جاران تەسبیحاتێن پشتی نڤێژێ‌ نەخوینت .


3 ـ ئەو تەسبیحاتێن ب هژمار بن یا سوننەت ئەوە ب تبلێن دەستێ‌ ڕاستێ‌ بێنە هژمارتن ، نە ب تبلێن دەستێ‌ چەپێ‌ ونە ب تزبییان .


4 ـ ئەڤ تەسبیحاتێن مە بەری نوكە گۆتین بۆ پشتی نڤێژێن فەرضن وئەو نە بۆ پشتی سوننەتانە ، ویا دورست نینە مرۆڤ پشتی نڤێژا فەرض ڕابت سوننەتێ‌ بكەت پاشی پشتی سونـنـەتـێ‌ تەسبیحاتان بـخـویـنـت ، وەكی نوكە ئەم دبینین ل گەلەك مزگەفتان ل شەڤێن رەمەزانێ‌ پشتی نڤێژا عەیشا تەسبیحاتان ناخوینن ودهێلن بۆ پشتی تەراویحان ، ئەڤە كارەكێ‌ خەلەتە ، چونكی تەسبیحات بۆ پشتی نڤێژا عەیشانە نەكو پشتی تەراویحان.


5 ـ هندی مرۆڤ پشتی نڤێژێ‌ ل جهێ‌ خۆ بمینت خێرە ئەگەر خۆ ئەو چو نەبێژت ژی ، چونكی د حەدیسەكێ‌ دا یا بوخاری ژ ئەبوو هورەیرەی ڤەگوهاستی هاتییە كو پێغەمبەر ـ سلاڤ لـێ‌ بن ـ دبێژت : [ الْمَلائِكَةُ تُصَلِّي عَلَى أَحَدِكُمْ مَا دَامَ فِي مُصَلاهُ الّذِي صَلّى فِيهِ ، مَا لَمْ يُحْدِثْ ، تَقُولُ : اللّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ اللّهُمَّ ارْحَمْه ـ ملیاكەت دوعایان بۆ ئێك ژ هەوە دكەن هندی ئەو ل وی جهێ‌ خۆ بمینت یێ‌ وی نڤێژ لـێ‌ كری ما دەم یێ‌ ب دەسنڤێژ بت ، دبێژن : یا رەببی تو گونەهێن وی ژێ‌ ببە ، یا رەببی تو رەحمێ‌ پێ‌ ببە ] .


6 ـ بۆ گۆتنا تەسبیحاتێن پشتی نڤێژێ‌ شەرت نینە مرۆڤ ل وی جهی بمینت یێ‌ وی نڤێژ لـێ‌ كری ، یەعنی : دورستە ئەو ژ جهێ‌ ڕاببت بچتە جهەكێ‌ دی وتەسبیحاتان بێژت ، بەلـێ‌ یا باشتـر ئەوە ئەو ل جهێ‌ خۆ بمینت ژ بەر حەدیسا بۆری ، ئەگەر مەجالـێ‌ وی هەبت .


7 ـ نەهاتییە ریوایەتكرن ژ پێغەمبەری ـ سلاڤ لێ‌ بن ـ و ژ صەحابییان ژی كو وان ل دەمێ‌ گۆتنا تەسبیحاتێن پشتی نڤێژێ‌ دەستێن خۆ بلند كربن ، وئەوا ئەم نوكە دبینین دەمێ‌ هندەك ل دەمێ‌ خواندنا ( أیة الكرسي ) دەستێن خۆ بلند دكەن پاشی پف دكەنێ‌ و د سەر وچاڤ ولەشێ‌ خۆ ددەن .. ئـەڤـە یا خەلەتە ونەهاتییە ریوایەتكرن ژ پێغەمبەری ـ سلاڤ لـێ‌ بن ـ و ژ صەحابییان .


8 ـ كرنا زكری وڤان تەسبیحاتێن مە گۆتین پشتی نڤێژێ‌ ب دەنگەكێ‌ بلند ژ لایێ‌ مرۆڤەكی ڤە ل مزگەفتێ‌ كارەكێ‌ دورست نینە ، چونكی ئەو ژ پێغەمبەری ـ سلاڤ لـێ‌ بن ـ و ژ صەحابییان نەهاتییە ریوایەتكرن ، و ژ لایەكێ‌ دی ڤە ئەڤ كارەكێ‌ دبتە ئەگەرا پەیدابوونا تەشویشێ‌ ل سەر وان كەسان یێن نڤێژێ‌ دكــەن ، یا دورســت ئــەوە هـەر كەسەكێ‌ بڤێت ڤان تەسبیحاتان ب تنێ‌ و ب دەنگەكێ‌ نزم ڤە بۆ خۆ بێژت .


9 ـ خواندنا فاتـحـێ‌ د گــەل صلاوەتان پشتی نڤێژێ‌ یا دورست نینە، ونە ژ سوننەتێ‌ یە ، چونكی نە پێغەمبەری ـ سلاڤ لـێ‌ بن ـ ئەو خواندییە ونە گۆتییە كەسێ‌ ژی بخوینە .


10 ـ ونێزیك ژ ڤێ‌ مەسەلـێ‌ چوونا دەستێ‌ ئێك ودو ژ لایێ‌ نڤێژكەران ڤـە پشتی نڤێژێ‌ وگۆتنا ( تقبل الله ) یان ( خودێ‌ قەبویل بكەت ) ، كارەكێ‌ دورست نینە ، ودڤێت مرۆڤ خۆ ژێ‌ بدەتە پاش .




سوجوودا سەهوێ‌


وەكی ژ ناڤێ‌ ڤێ‌ سوجوودێ‌ دیار ئەو بۆ هندێ‌ یا هاتییە دانان دەمێ‌ مرۆڤی د نڤێژێ‌ دا ( سەهوە ) دبت ، یەعنی : بێ‌ دەستی دكەفتە خەلەتییەكێ‌ ، ویا هاتییە ریوایەتكرن ژ پێغەمبەری ب خۆ ژی ـ سلاڤ لـێ‌ بن ـ كو ئەو هندەك جاران سەهوە بوویە ، ڤێجا وی بۆ ڤان حالەتان سوجوودا سەهوە تەشریع كریە .

وسوجوودا سەهوێ‌ هەر وەكی سوجوودا دی یا عەدەتییە ، ژ دو سوجوودان پێك دئێت وئەو تەسبیحات تێدا دئێنە گۆتن یێن سوجوودا نڤێژێ‌ دا دئێنە گۆتن ، بەلـێ‌ جهێ‌ ڤان هەردو سوجوودان دكەفتە پشتی خواندنا تەحیاتێ‌ وبەری سلاڤا ملان ، ویا هاتییە ریوایەتكرن كـو پێغەمبەر ـ سلاڤ لـێ‌ بن ـ پشتی سلاڤا ملان ژی چوویە سوجوودا سەهوێ‌ .

وبەری نوكە دەمێ‌ مە ( واجباتێن ) نڤێژێ‌ هژمارتین مە گۆتبوو : ئەگەر نڤێژكەری ب خەلەتییە ڤە ئێك ژ ڤان واجبان ژبیـر كر ، دڤێت ئەو پێشڤە بچتە سوجوودا سەهوێ‌ ، وژبلی ڤان واجبان هندەك حالەتێن دی ژی هەنە سوجوودا سەهوێ‌ تێدا واجب دبت ، ئەو ژی ئەڤەنە :

1 ـ ئەگەر مرۆڤی ژ بیـر كر وبەری تمامكرنا نڤێژێ‌ سلاڤا ملان ڤەدا، وەكی كو پشتی تەحیاتا ئێكێ‌ د نڤێژا چار ركاعەتی دا سلاڤ ڤەدا ، پاشی هاتە بیـرێ‌ یان ئێكی ئینا بیـرێ‌ ، هنگی ئەو دێ‌ ڕابت دو ركاعەتێن دی ژی كەت وپشتی خواندنا تەحیاتێ‌ وبەری سلاڤا ملان دێ‌ چتە سوجوودا سەهوێ‌ .

2 ـ ئەگەر ركاعەتەك زێدە كر وپشتی سلاڤا ملان هاتە بیرێ‌ كو ئەڤە وی ركاعەتەك زێدە كر هنگی دێ‌ چتە سوجوودێ‌ سەهوێ‌ .

3 ـ ئەگەر د نڤێژێ‌ دا ئەو كەفتە شكێ‌ ونە زانی كانێ‌ ئەڤە وی دو ركاعەت كرن یان سێ‌ ، هنگی ئەو دێ‌ یا كێمتـر حسێب كەت وبەری سلاڤا ملان دێ‌ چتە سوجوودا سەهوێ‌ .