سهركهفتنا عهمرى..
ل دویڤ عورف وعهدهتێن شهڕى ل وى سهردهمى، عهمر.. ئهوێ سهركهفتى چوویه د باژێڕى دا، پشتى خیانهتهكا بهرچاڤ ژ مصریان دیتى، ماف ههبوو ههچیا بڤێت د گهل خهلكى بكهت، كوشتن.. تالانكرن.. ئێخسیركرن.. ئهڤ ڕێكه ههمى ل بهر وى دڤهكرى بوون، و ل دویڤ وان گۆتنێن خهلكێ باژێڕى ژ رۆمیان گوهـ لێ دبوون، وپشتى پێلێدانا مهزنێن وان بۆ وێ گۆتنا وان دایه عهمرى، هیچ گومانهك ل نك وان نهبوو كو ههچیا بۆ وان خراب بت عهمر دێ وێ هلبژیرت.. بهلێ تشتێ وان ژ عهمرى ولهشكهرێ وى دیتى ئهو عهجێبگرتى كرن، پشتى عهمرى دهستێ خۆ دانایه سهر باژێڕى ههمیێ، وى مهزن وماقویلێن باژێڕى داخوازكرنه دیوانا خۆ، و ب حازرى وشاهدهیا زوبهیرێ كوڕێ عهووامى وههردو كوڕێن خۆ عهبدللاهـ وموحهممهدى، ووهرگێڕێ خۆ وهردانى كیتابهك بۆ وان نڤیسى، دهسپێكا وێ ئهڤه بوو:
ب ناڤێ خودایێ مهزن ودلۆڤان
((ئهڤه ئهو عههده یا عهمرێ كوڕێ عاصى دایه خهلكێ مصرێ، كو ئهو دێ ئهمین بن ل سهر رح ودین ومالێ خۆ، وكهس نێزیكى كهنیسه وخاچێن وان نابت، وعهردێ وان ودهریایا وان دێ مینته د دهستێ وان دا، وكهسهك جهێ وان ل وان تهنگ ناكهت وژێ ناستینت، بهلێ یا ل سهر وان ئهوه ئهو جزیێ بدهن، ئهگهر ئهو ب ڤێ صولحێ دڕازینه..
و ل دویماهیا وێ ژى ئهڤه بوو:
وتشتێ د ڤێ كیتابێ دا هاتى ل سهر بهختێ خودێ وپێغهمبهرێ وى، وبهختێ خهلیفێ موسلمانان، وبهختێ موسلمانه)).
وگاڤا خهلكێ باژێڕى ئهڤ چهنده ژێ دیتى، ههمى ب پشت ڕاستى ڤه دهركهفتنه سهر كارێن خۆ ههر وهكى تشتهك چێ نهبووى!!
و ل لایهكى ژ لایێن باژێڕى دو كۆتركێن سپى ب بێ دهنگى ڤه ملێن خۆ دابـوونـه ئـێـك، وگوهێ وان لێ بوو كانێ ئهمیرێ موسلمانان یێ سهركهفتى دێ چ بڕیارێ د دهر حهقا مهصیرێ وان دا دهت، ماریایێ گۆته خاتوینا خۆ:
- تو چ دبێژى؟ عهمر دێ چ بڕیارێ د دهر حهقا مه دا دهت؟
ئهرمانۆسایێ گۆت:
- ئهم ژى پشكهكین ژ ڤى باژێڕى، وئهوا وى گۆتیه خهلكى ههمیێ بۆ مهیه ژى..
- نهخێر خاتوینا من.. دیاره ژ بیرا ته چوو تو كچا موقهوقسى وبویكا قهیصهرى یى؟ ومانا ته ب ئێخسیرى د ناڤ دهستێن عهمرى ولهشكهرێ وى دا، دێ مفایهكێ مهزن گههینته وان، چوننه چوننه ئهو دێ شێن ته كهنه ئامیرهتهك گـڤـاشـتـنـێ پـێ ل بـابـێ تـه كـهن.. ویا ژ هـهمیێ خرابتر ئهوه ئهو لهشكهرێ پێ ل پــهیـمـانـا مــه د گــهل عـهمـرى داناى و ب خافلهتى ڤه هێڕش كریه موسلمانان ژ لایێ بابێ ته ڤه هاتبوو هنارتن، ما عهمر ڤێ ههمیێ دێ ژ بیر كهت؟
وبهرى ئهو بهرسڤا ههڤالا خۆ بدهت، وان هند دیت (شهگا) یێ راهب، كو ئـێـك ژ وان كـهسـان بوو یێن د گهل كاروانێ وان ژ ئهسكهندهریێ هاتى ب لهز ب نك وان ڤه هات، وچو گومان ل نك وان نهما كو تشتهكێ گرنگ د پشت هاتنا وى ڕا ههیه..
بهرى ئهو بێهنا خۆ هلكێشت، ئهرمانۆسایێ گۆتێ:
- ها.. خێره؟
- ئهز بهنى، پشتى عهمرى سوحبهتا مه زانى، وزانى ئهم یێن ل ڤێرێ، ئهو دخـوازت تـه یان قـاصـدهكێ ته ببینت، ویا ژ من ڤه ئهوى دڤێت ته ب ڕهنگهكێ ژ ههژى بهنێرته نك بابێ ته، و ب ڤێ چهندێ باشترین بهرسڤێ بدهتێ..
ئهرمانۆسایێ بهرێ خۆ دا ههڤالا خۆ ماریایێ وخۆ بێ دهنگ كر، ههر وهكى دڤیا ب چاڤان بێژتێ: ئهڤه بهرسڤا منه ل سهر گۆتنا ته.. ته دیت؟
وپشتى ماریایێ گوهـ ل ڤێ چهندێ بووى، ڤیا هندهكێ ژ فهلسهفا خۆ یا یۆنانى بكهته د ناڤ مهسهلێ دا، لهو گۆت:
- خاتوین! ئێكا وهكى ته مال مهزن و ب قهدر وبها، چێ نابت وهكى ئێخسیرهكێ بێته ئینان وبرن، وبهرى ئهو دهست پێ بكهن، تو دهست پێ بكه، یهعنى: بهرى ئهو بێژته ته: ئهم دێ ته زڤڕینینه نك بابێ ته، تو بێژێ: ئهز دێ زڤڕمه نك بابێ خۆ، ڤێجا هندهك زهلامێن خۆ بده د گهل من حهتا ئهز دگههمه ئهسكهندهریێ، و ب ڤى ڕهنگى د ئێخسیریێ ژى دا تو دێ یا ب ئهمر وفهرمان بى، وئهڤهیه یا ژ ههى كچێن مهلك وشاهان!!
ئهرمانۆسایێ ب گڕنژین ڤه گۆتێ:
- د ڤى حالهتى دا ئهز كهسهكێ ژ ته چێتر نابینم بچته نك ئهمیرێ موسلمانان عهمرى، و ب ناڤی من باخڤت، تو وراهبێ مه (شهطا) د گهل هندهك فێرسان ههڕن..
