ناڤبڕا ههشتێ
عقووبهیا گونههێ ههر دێ ئێت ئهگهر خۆ پشتى دهمهكى ژى بت
بێ گومانه كـو جــزایــێ كــارى هــهر دێ ئـێـت، چ ئهو كار خرابى بت چ باشى، و ژ خاپاندن وسهرداچوونێیه گونههكار هزر بكهت كو ههر جارهكا وى عقووبهیا كارێ خۆ نهدیت ئهو مهعنا وێ ئهوه ئهو یێ هاتییه عــهفــووكـرن، چــونـكـى دبت عقووبهیا وى پشتى دهمهكى یان ل ئاخرهتێ ژ نوى بێتهدان، وكێم جاران چێبوویه كهسهكى گونهههك كربت وبهرانبهرى وێ عقووبه نهدیت بت، لهو پێتڤییه ل سهر مرۆڤى ئهو چاڤهڕێى جزایێ گونههان بت چونكى كێم جاران ئهو ژێ پاراستى دمینت، وبلا ئهو لهزێ د تۆبهكرنێ دا بكهت، چونكى د ئهثهرهكى دا هاتییه: (تشتهك نینه زویتر بگههته تشتهكێ دى وهكى كو خێرهكا نوى دگههته گونهههكا كهڤن). و د گهل تۆبێ ژى بلا ئهو بترست كو خودێ ل وى بگرت، چونكى د گهل كو خودێ تۆبا پێغهمبهرێن بهرێ ب مههدهرێ قهبویل كربوو ژى، بهلێ ئادهم دبێژت: گونهها من، وئیبراهیم ومووسا دبێژن: گونهها من.
وئهگهر ئێك بێژت: دهمێ خودێ دبێژت: ( مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ ) (النساء: 123) ، یهعنى: ههر كهسهكێ خرابییهكێ بكهت جزایێ وى دێ ئێتهدان، ئهڤه هندێ دگههینت كو چو گونههكار نائێته عهفیكرن، ویا ئهم دزانینن ئهوه تۆبه دئێته قهبویلكرن، وئهو كهسهكێ خهلهتیێ بكهت لێ دئێته بۆرین؟(ب دهسكارى ڤه ژ صید الخاطر لابن الجوزي پ: 391-392)
بهرسڤ ژ دو لایانه:
یێ ئێكێ: ئهڤ ئایهته وهسا بێته تهفسیركرن كو مهخسهد پێ ئهوه هـهچـیــێ بــمــرت ل ســهر گونههێ وژێ تۆبه نهكهت، بهلكى یێ رژد بت ل سهر گونهها خۆ.. چونكى تۆبه كارێ بهرى خۆ ژێ دبهت.
یێ دووێ: ئایهت وهكى خۆ (موطلهق) بێته تهفسیركرن، وئبن جهوزى ڤێ بۆچوونێ دورستتر دبینت، وئهڤه یا بهرعهقله، ودهلیلێ وى ل سهر ڤێ چهندێ حهدیسهكه ومهعنایه ژى.
حهدیس ئهڤهیه: دهمێ ئهڤ ئایهته هاتییه خوارێ ئهبوو بهكرى گۆت: ئهى پێغهمبهرێ خودێ، ئهرێ ما جزیێ ههمى كارێ مه دێ بۆ مه ئێتهدان؟ پێغهمبهرى سلاڤ لێ بن گۆت: ( ألست تمرض، ألست تحزن، ألیس یصیبك الألواء؟ فذلك ما تجزون به )ئهرێ ما تو نساخ نابی، ما تو ب خهم ناكهڤى، ما نهخۆشى ناگههنه ته؟ ئهوه تشتێ هوین پێ دئێنه جزادان.
ومهعنا ئهوه: ئهگهر خودان باوهرى تۆبهكر وپهشێمان بوو، ههردهم خهما وى ل سهر وێ گونهها وى كرى دێ یا ب هێزتر بت ژ ههر عقووبهكا بگههته وى، ڤێجا تێچوون بۆ وى كهسى بت یێ تام كرییه تهعلییا بهردهوام یا عقووبێ و د گهل هندێ ژى خۆشییا بهروهخت یا گونههێ پێش بێخت.
