خاترخواستن
ل درێژیا دههـ سالان ل مهدینێ بیلال یێ نێزیكى پێغهمبهرى بوو، بانگهلدێرێ وى بوو، ل دهمێ نڤێژان بانگ ددا، ووهكی دى ڕابوون وڕوینشتنا وى ل بهرسفكا مزگهفتێ بوو ئهوا دگۆتنێ (الصفه)، وكارێ وى یێ دى ئهو بوو ئهو خهزنهدارێ مالێ زهكاتێ وخێران بوو.. وڤان ههردو كاران: (بانگهلدێرى وخهزنهداریێ) هند دخواست ئهو ههردهم یێ نێزیك بت ژ پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن-، وخۆ دهمێ پێغهمبهر دچوو غهزایهكێ یان سهفهرهكێ ژى وى بیلال د گهل خۆ دبر؛ دا بۆ وى بانگى بدهت..
و ل ههیڤا (ذو القعده) ژ سالا دههێ مشهختى ل مهدینێ بوو دهنگ كو پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دێ قهستا مهكههێ كهت بۆ كرنا حهجێ، لهو خهلكى ههمیێ كارێ خۆ بۆ سهفهرا حهجێ كر؛ دا ئهڤ دهلیڤهیا مهزن ژ دهست وان دهرنهكهڤت، كرنا حهجێ د گهل پێغهمبهرێ خۆشتڤى.. وبیلال ل دهسپێكا وان بوو! و ب ڕێڤه ژى هژمارهكا مهزن ژ خهلكێ دهور وبهرێن مهدینێ خۆ ب ڤى كاروانێ پیرۆز ڕا گههاند، حهتا دهمێ كاروان گههشتیه مهكههێ هژمار گههشتبوو نێزیكى سهد هزار مرۆڤان.
وئهڤ حهجه ئهوه یا دبێژنێ: حهجا خاترخواستنێ؛ چونكى پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- پتر ژ جارهكێ د ناڤ خهلكى دا ڕابووڤه وگۆت: گهلى مرۆڤان، سهر وبهرێ حهجێ بۆ خۆ ژ من بگرن؛ چونكى ئهز نزانم بهلكى سالهكا دى ل ڤى دهمى ئهز ههوه ل ڤێرێ نهبینم.. ههر وهكى وى خاترا خۆ ژ ئوممهتێ دخواست، ڕۆژا ئێك شهنبێ پێغهمبهر گههشته مهكههێ، پشتى عومرا خۆ كرى حهتا پێنج شهنبێ ما ل مهكههێ، پێنج شهنبێ بهرى نیڤرۆ دهركهفته (مینایێ) و ل وێرێ ما حهتا ڕۆژا ئهینیێ نڤێژا سپێدێ ژى كرى، پشتى ڕۆژ ههلاتى قهستا عهرهفێ كر، خیفهتهك ل (نهمیره) بۆ هاته ڤهدان، وما ل وێرێ حهتا نیڤرۆ بووى، ل وێرێ خوتبهك بۆ صهحابیان خواند، پاشى نڤێژا نیڤرۆ وئێڤارى د گهل ئێك كر، دو ركاعهت دو ركاعهت، پاشى قهستا عهرهفێ ب خۆ كر، و ب ڕهخ وى چیایێ بچویك ڤه ئهوێ دبێژنێ: (چیایێ رهحمێ) ل عهرهفێ ڕاوهستیا وبهرێ خۆ دا قیبلێ ودوعا بۆ خۆ كرن حهتا ڕۆژ ئاڤابووى.. ودهمێ ئهو یێ ژ پییان ڤه، بهرى ڕۆژا عهرهفێ ئاڤا ببت، ئهڤ ئایهته بۆ وى هاته خوارێ: (اليوم يئس الذين كفروا من دينكم فلا تخشوهم واخشون اليوم أكملت لكم دينكم وأتممت عليكم نعمتي ورضيت لكم الإسلام دينا) هنگى هندهك صهحابیان، وعومهر ئێك ژ وان بوو، كرنه گرى، ئێكى گۆته عومهرى: بۆچى تو دكهیه گرى؟ وى گۆت: تشت ئهگهر تمام بوو، دێ دهست ب كێمیێ كهت..
بهلێ.. عومهرى ویێن وهكى وى دزانى ئهگهر دین تمام بوو، كارێ پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- دێ ب دویماهى ئێت، وئهگهر كارێ وى ب دویماهى هات، مهعنا ئهو دێ ژ ناڤ وان وهغهر كهت، وگاڤا بیرا وان ل وهغهركرنێ هاتیهڤه گریا وان هات!!
وپشتى كار وبارێن حهجێ ب دویماهى هاتین، وبهرى ههیڤا (ذو الحجه) خلاس ببت، پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- زڤڕى مهدینێ، وپشتى دو ههیڤا، نساخیا پێغهمبهرى دهست پێ كر..
