ب خێر بچت رەمەزان
وەكی ل ڕۆژا ئێكێ ژ هەیڤا رەمەزانێ مە گـۆتـی : هـەوە هند دیت مە گۆت : ئەڤە چ زوی رەمەزان خلاس ..! ئەڤرۆ ئەڤە ئەو گۆتن ب جـه هات ، ئەڤە رەمەزانێ بەری چەند دەلیڤەیەكان كارێ خۆ كر و ژ ناڤ مە باركر ، هەر وەكی ڕۆژەكێ د ناڤ مە دا نەمای ، دوهی بوو دەمێ مە پسیار ژ ئێك ودو دكر : نزا سوباهی رەمەزانە یان دوسوبە ، پاشی ب نیڤی بوو ، وئەڤە ئەڤرۆ خلاس وخاترا خۆ ژ مە خواست ، هۆسا زوی بێی مە های ژ خۆ هەبت هەیڤا مە باركر ، ئەو هەیڤا گوهۆڕینەكا بەرچاڤ د سەروبەرێ ژینا مە دا كری ، ئەڤ هەیڤا مە پەیمان تێدا د گەل خودێ بەستی كو د وەسا بین وەكی وی دڤێت نە وەكی مە دڤێت ، ئەو هەیڤا ئەم تێدا بووینە مێڤانێن خودێ ، و ل سەر سفرا مەردینییا وی ئەم ئامادە بووین ، ئەو هەیڤا شەڤ و ڕۆژێن وێ مە بۆ عیبادەتی تەرخان كرین ، هەیڤا ڕۆژییێ وقورئانێ .. ئەڤرۆ ژ ناڤ مە باركر پشتی سیه دەرسێن بێنفرەهییێ نیشا مە داین .
وكانێ چاوا رەمەزان هۆسا زوی خلاس بێی مە های ژێ هەبت وەسا ڕۆژەك دێ ئێت ژییێ مە ژی هەمی دێ خلاس بت وئەم دبێ ئاگەه .. هنگی ژی ئەم دێ بـێـژیـن : چ زوی چـوو ! دوهی بوو دەمێ ئەزێ بچویك ، ڕۆژا ژ نوی ئەز چوویمە مەدرەسێ ، ڕۆژا من مەدرەسە ب دویماهی ئینای وقەستا زانكۆیێ كری ، ڕۆژا ئەز ژ نوی تەعیین بوویم ، ڕۆژا ژییێ من بوویە سیهــ .. چل .. پێنجی !!
چ زوی بۆرین ؟!
ڕۆژێن خـۆشـییـێ چوون وبارێ خۆ یێ گران هێلا ل سەر ملێن مە ، دا د گەل مە بهنێرتە د قەبری دا .. ڤێجا بەری ڕۆژێن مە ژی وەكی ڕۆژێن ڤێ هەیڤێ بچن ومە های ژ خۆ نە ، وەرن دا دەلیڤەیەكێ د گەل خۆ ڕاوەستین وحسێبا خۆ بكەین :
وەكی ل ڕۆژا ئێكێ ژی مە گۆتی : چەرخا ڕۆژان بۆ كەسێ نازڤڕتەڤە وخۆ ل كەسێ ژی ناگرت ، شەڤ دچت ڕێكێ ددەتە ڕۆژی وڕۆژ دچت دا شەڤ بێت ، وهەردو دێ بـێـژی یـێ غاردانێ دكەن دا ئێك بەری یا دی ڕاكەت ، ئەرێ جارەكێ تە گۆتییە خۆ : وان هەردووان ب ڤێ غاردانا خۆ دڤێت بەری مـن ڕاكەن ڤێجا دا ئـەز ڕابـم كارێ خۆ بكەم وئەز بەری وان ڕاكەم ..
مرۆڤەكی گۆتە چاكەكی : شیرەتەكێ ل من بكە . وی گۆتێ : تو باش بزانە كو شەڤ وڕۆژ یێ كاری ل تە دكەن ، ڤێجا تو كاری د وان دا بكە !
ئەڤ دەمێ دەسنیشانكری یێ خودێ بۆ ژییێ مە دای دەلیڤەیەكە وی دایە مە چی گاڤا چوو چوو .. نائێتە دوبارەكرن ، ڤێجا مرۆڤێ عەقلدار ئەوە یێ نەهێلت ئەڤ دەلیڤە ژ قەستا وبێ مفا ژ دەستان دەركەڤت .
ل سەرێ رەمەزانێ ئەگەر خودێ پەردەیێ غەیبێ ژ بەر چاڤێن تە ڕاكربا وتە زانیبا كو ئەڤ رەمەزانە دێ رەمەزانا دویماهییێ بت ژ ژییێ تە ، حالـێ تە د ڤێ رەمەزانێ دا دا یێ چاوا بت ؟
چەند مرۆڤ ل رەمەزانا پار هەبوون د ساخ وساخلەم بوون و د خودان هێز وشیان بوون ؟ پاشی نەگەهشتنە ڤێ رەمەزانا ئەڤ سالە ؟ كی نابێژت بەری رەمەزانەكا دی بێت ئەم ژی ب ڕێكا وان دا ناچین ؟ بۆچی هەر گاڤ ڤیانا مانا د ڤێ دنیایا بەروەخت دا مە بخاپینت وخۆش خۆشكان بدەتە بەر دلـێ مە ، دا مە ژ هشیاربوون وپەشێمانییێ بدەتە پاش وگیرۆ بكەت ؟
یا ئەم هەمی دزانین ئەوە كو مرن مێڤانەكێ گرانە بێ ژڤان ودەستویر دئێت وگورزێ كۆرەیە كەسێ ژێك جودا ناكەت ، ودلـێ خۆ ژی ب كەسێ ناسوژت ، هەر پێگاڤەكا ئەم د ژییێ خۆ دا دهاڤێژین ئەم چەندەكێ یێ نێزیكی مرنێ دبین ، ئەڤە من دەست ب ئاخفتنا خۆ كری ئەز وهوین پێكڤە پێنج شەش دەقیقەیەكان پتـر نێزیكی مرنێ بووین ، ئەم یێن بۆ پێشڤە دچین ل سەر ڕێكەكا دویماهییا وێ نەدیار ، ومرنێ خۆ د ڕێكا مە دا یا ڤەنیسای ، ودڤێت هەر بچی ژی تە پێ خۆش بت یان نە !
ڤێجا پسیار ل ڤێرێ ئەڤەیە : ئەرێ ئێك ژ مە ئەگەر گەهشتە وی كەندالی یێ مرنا وی چەنگێن خۆ یێن ڕەش ل هنداڤ ڤەداین وهێشتا وی كارێ خۆ نەكری ویێ بێ ئاگەهــ .. حالـێ وی دێ چ بت ؟
ئێك ژ مە ئەگەر جهێ خۆ د قەبری دا ب كارێ چاك ڕانەئێخست بت وخۆش نەكربت ، حالـێ وی دێ چ بت گاڤا مرنێ چنگلێ وی گرت وئەو هاڤێتە د وێ چالـێ دا ؟ وەرن دا بەرێ خۆ بدەینە دویماهییا ڤێ دنیایا خۆ ، یا ئـەم هـەمـی پـێـڤـە د مەحتل وهندەك ژ مە خودایێ خۆ سەرا ژ بیركری ، كانێ دویـماهـییا وێ چیە ؟
دبێژن : هەر ڕۆژ ملیاكەتەك دئێتە هنداڤ مرۆڤان ودبێژت : ((لِدوا للموت ، واجمعوا للفناء ، وابنوا للخراب ـ بۆ مرنێ عەیالی بینن ، وبۆ نەمانێ مالی كۆم بكەن ، وبۆ كاڤلبوونێ ئاڤاهییان چێ بكەن )) دنیا پەرێسان ئەڤ هەر سێ ئارمانجە هەنە ، وئەوێن ب دنیایێ هاتینە خاپاندن ب ڤان هەر سێ ڕێكان یێن هاتینە دسەردا برن : عەیال .. مال .. وقەسر وقوسویر !
ڤێجا هندی عەیالە بۆ مرنێیە نە بۆ تەیە ، ومال .. بۆ كەسێ بەری تە نەمایە دا بۆ تە بمینت ، وئاڤاهی .. ئەگەر قەسرا شەددادی وئەهرامێن فیرعەونی یێن تە بن مالا تە یا دویماهییێ هەر دێ قەبر بت ، ڤێجا ئەڤە چ دنیایە خودێ ژ بیـرا تە بری ؟
ئەڤ سالە ژی رەمەزان چوو ، و ب چوونا خۆ دو دەرسێن مەزن نیشا مە دان :
یا ئێكێ : كو هندی زەمانە خۆ ل كەسێ ناگرت ، هیڤییان دچنت ومرنێ دچینت .
یا دووێ : كو دڤێت ئەم نەهێلین ڕۆژێن مە ژ دەست مە دەركەڤن وبێ فایدە ببۆرن ، چونكی گاڤا ئەو چوون ومە بۆ خۆ چو تێدا نەكر ئەم دێ پەشێمان بین ل وی دەمێ پەشێمانی چو فایدەی نەگەهینتە مە .
ئێك ژ مە گاڤا بەرپەڕێ وی هاتە پێچان ومرۆڤێن وی بر دا تەسلیمی ئاخێ بكەن ، هەمی دێ زڤـڕن ووی هێلنە ب تنێ ، تشتەك تێ نەبت دێ مینتە ل نك وبێژتێ : ب خودێ ئەز تە ناهێلم تو كیڤە بچی ئەز دێ د گەل تە بم .. وئەو تشت كارێ وییە ، ئەگەر یێ باش بت دێ بۆ وی بتە چاڤ ڕوهنی ، وئەگەر یێ خراب بت دێ كۆڤانان لـێ زێدە كەت .
ئەڤرۆ رەمەزانێ ژ ناڤ مە باركر پشتی بوویە شاهد بۆ مە یان ل سەر مە ، ڤێجا خوزییا وی كەسی یێ ڕۆژییا وی ل ئاخرەتێ دئێت وبەڕەڤانییێ ژێ دكەت ..
رەمەزان چوو ، وخوزییا وی كەسی یێ د وێ دەرسا مەزن گەهشتی یا رەمەزانێ نیشا دای كو ئەو خودایێ ل رەمەزانێ هێژای پەرستنێ هەر ئەو خودایە یێ ل هەر یازدە هەیڤێن دی ژی هێژای پەرستنێ ..
رەمەزان چوو ، وخوزییا وی كەسی یێ تەخسیری تێدا نەكری وپشت نەدایە گازییا خۆ ..
یا رەببی ! دوعا وهیڤییێن مە ژ تە ئەوە كو تە ئەو عیبادەت ژ مە قەبویل كربت یێ مە د ڤێ هەیڤێ دا بۆ تە كری ، وتە ئەم ژ وان دلـخـۆشـان هژمارت بین یێن تە ـ د ڤێ هەیڤێ دا ـ ژ ئاگری ئازا كرین .
یا رەببی ! تو گاعەتێ خۆ ل هەمی دەمێن سالـێ ب رزقێ مە بكەی ، وتو مە نەكەیە ژ وان نەزانان یێن ل رەمەزانێ ب تنێ تە دناسن وقەستا دەرگەهێ تە دكەن .
یا رەببی ! ئەگەر ئەڤە رەمەزانا مە یا دویماهییێ بت تو مە تێدا ئازا كە ، وئەگەر د علمێ تە دا هەبت كو ئەم دێ گـەهـیـنـە رەمـەزانـەكـا دی ژی تو ب خێر وخۆشی وتەناهی وبەرەكەت ب سەر مە دا بینە ..
وهەچییێ عەبدینییا رەمەزانێ دكر ئەڤە رەمەزان خلاس ، وهەچییێ عەبدینییا خودایێ رەمەزانێ دكر خودایێ رەمەزانێ پشتی رەمەزانێ ژی هەر هەیە !
عن أبي هريرة قال : قال رسول الله ـ صلى الله عليه وسلم ـ : [ رغم أنف رجل ذكرت عنده فلم يصل علي ، ورغم أنف رجل أدرك أبويه عند الكبر فلم يدخلاه الجنة ، ورغم أنف رجل دخل عليه شهر رمضان ثم انسلخ قبل أن يغفر له
ـ دفنا وی ب ئاخێ بكەڤت ( مەخسەد پێ ئەوە رەزیل ببت) یێ ناڤێ من ل نك بێتە گۆتن وصلاوەتان نەدەتە سەر من ، ودفنا وی ب ئاخێ بكەڤت یێ بگەهتە دەیبابێن خۆ ل دەمێ پـیـراتییا وان وئەو وی نەبەنە بەحەشتێ ، ودفنا وی ب ئاخێ بكەڤت یێ بـگـەهـتـە رەمەزانێ ورەمەزان د سەر ڕا ببۆرت بێی گونەهێن وی بۆ بێنە ژێبرن ] . (ترمذی و ئبن حبان و حاکم ڤەدگوهێزن )
