ئهو دوعایێن ئێكسهر قهبویل بووین
ژ دوعایێن صهحابیان:
•ئبن جوبهیر دبێژت: ل سهر زهمانێ عومهرى جارهكێ هشكاتى پهیدا بوو، وباران نهبارین، ئینا عومهر د گهل خهلكى دهركهفته نڤێژا بارانێ، وئهو د ناڤ وان دا ڕابوو ودوعاكرن، وهێشتا عومهر ژ جهێ خۆ نهچووى، باران هات.. وپشتى ههیامهكێ هندهك ئهعرابى هاتنه مهدینێ، وگۆتنه عومهرى: ئهى ئهمیرلموئمنین! ل فلان ڕۆژێ، ل فلان دهمى، ئهم د فلان نهالێ دا بووین، مه دیت هندهك عهور ڤێككهفتن ودهنگهك هاته مه دگۆت: ئهڤه ئهم د ههوارا ته هاتین بابێ حهفصى!
• بوخارى د صهحیحا خۆ دا ژ جابرێ كوڕێ سهمورهى ڤهدگوهێزت، دبێژت: هندهك ژ خهلكێ كووفه هاتنه نك عومهرى گازنده ژ سهعدێ كوڕێ ئهبوو وهققاصى كرن، وگۆتن: ئهو نزانت باش نڤێژێ ل بهرا مه بكهت، ئینا عومهرى هنارته ب دویڤ سهعدى ڕا، وپسیارا ڤێ چهندێ ژێ كر، سهعدى ڕهنگێ نڤێژا خۆ بۆ عومهرى ڤهگێڕا وگۆت: ئهز وهكى پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- نڤێژێ دكهم، عومهرى گۆتێ: بابێ ئیسحاقى، ئهز باوهر ژ ته دكهم، پاشى عومهرى هندهك مرۆڤ هنارتنه كووفه دا پسیارا سهعدى ژ خهلكێ كووفه بكهن، وههچى جهێ ئهو چــووبـانێ، خهلكى مهدحێن وى كرن، وگـۆتـن: مـه ژ قهنجییێ زێدهتر چو ژ وى نهدیتییه، ل جههكى زهلامهك ڕابووڤه وگۆت: ما دهم ههوه پسیارا وى ژ مه كر، ب خودێ ئـهو عـهدالهتێ د ناڤبهرا مه دا ناكهت، ومالى ب دادى لێكڤه ناكهت، وسهرریا بۆ جیهادێ دهرنائێخت..
ئینا سهعدى گۆت: یا رهببى، ئهگهر ئهڤ مرۆڤه یێ درهوین بت، تو وى كۆره بكه، وفهقیریا وى درێژ بكه، ووى تووشى فتنهیان بكه. ئێك ژ راویێن ڤێ سهرهاتییێ دبێژت: من دیت ئهو زهلام دهمێ یێ پیر ل سهرێن ڕێكا ڕادهوستیا و(تهحهرروش) ب جاریان كر، ئێكى گۆتێ: تو وئهڤ كاره؟ وى گۆت: ئهز پیرهمێركێ فهقیر یێ مهفتوونم نفرینا سهعدى یا ژ من گرتى.
• بوخارى د (تاریخ)ێ دا ژ موحهممهدێ كوڕێ سیرینى ڤهدگوهێزت: دبێژت: جارهكێ ئهز ل كهعبێ بووم، من طهواف دكر، من زهلامهكێ كۆره دیت طهواف كر، ودگۆت: یا رهببى تو گونهها من بغهفرینه، وئهز باوهر ناكهم تو بغهفرینى.. گۆت: ئهز ژ گۆتنا وى عهجێبگرتى بووم، ومن گۆتێ: ما تو ژ خودێ ناترسى تو ڤێ گۆتنێ دبێژى! گۆت وى گۆته من: تو نزانى.. شۆلا من شۆله.
من وههڤالهكێ خۆ سویند خواربوو چى گاڤا عوثمان بێته كوشتن ئهم هندهك شهقان ل ڕویێ وى بدهین، وڕۆژا ئهو هاتییه كوشتن، ئهم چووینه د مالا وى ڤه، هێشتا سهرێ وى د كۆشا ژنكا وى دا نائیلایا كچا فهرافصهى دا بـوو، هـهڤـالێ من گۆتێ: كانێ پاتهى ژ سهر ڕویێ وى ڕاكه، وێ گۆتێ: بۆچێ؟ گۆت: دا شهقهكێ بدانمێ، ئینا ژنكێ گۆتێ: ما تو زانى پێغهمبهرێ خودێ -سلاڤ لێ بن- د دهر حهقا وى دا چ گۆتییه؟ وهندهك حهدیس بۆ گۆتن، ههڤالێ من شهرم ژ خۆ كر وزڤڕى، من گۆتێ: كانێ پاتهى ژ سهر ڕاكه، وهندى وێ ئـــهو حــهدیــس بــۆ من ژى ڤهگێڕان من گوهێ خۆ نهدایێ، ومن شهقهك ل ڕویێ وى دا، گاڤا ژنكێ ئهڤ كاره ژ من دیتى، نفرینهك ل من كر وگۆت: خودێ دهستێ ته هشك بكهت، وچاڤێن ته كۆره بكهت، وگونهها ته بۆ ته نهغهفرینت. وئهز ب خودێ كهمه هێشتا ئهز ژ دهرگههێ مالا وێ دهرباس نهبوویم، دهستێ من هشك بوو، وچاڤێن من كۆره بوون، وئهز باوهر ناكهم خودێ گونهها من بغهفرینت.
• بهیههقى ژ ئهنهسى ڤهدگوهێزت، دبێژت جارهكێ ئهم چووین سهرا نساخهكى بدهین ل بهر سهكهراتێ بوو، هێشتا ئهم ڕانهبووین ئهم د لهپێن مه دا هشك بوو، مه پاتهك ب سهر دادا، وئێك ژ مه ل پیره دهیكا وى زڤڕى وگۆتێ: فلان كهس! خودێ موصیبهتا ته بۆ ته ب خێر بنڤیست، صهبرێ بكێشه. گۆت: وێ گۆت: چ قهومى دیار كوڕێ من مر؟ مه گۆتێ: بهلێ..
ئینا وێ دهستێن خۆ بهر ب خودێ ڤه بلند كرن وگۆت: یا رهببى تو دزانى كو ئهزا موسلمان بوویم ومن هجرهت بۆ نك پێغهمبهرێ ته یا كرى، ب وێ هیڤییێ كو تو د ههمى تهنگاڤییان دا د ههوارا من بێى، یا رهببى تو بارێ ڤێ موصیبهتێ ئهڤرۆ ل ملێن من نهكهى. ئهنهس دبـێـژت: د گاڤێ دا مه دیت كوڕێ وێ پاته ژ سهر چاڤێن خۆ ڕاكر، وئهم ژ مالا وان دهرنهكهفتین حهتا وى خوارن د گهل مه خوارى.
• (ابن أبی الدنیا) ژ موحهممهدێ كووفى ڤهدگوهێزت، دبێژت: زهلامهكێ ژ (بهنى دارم) ناڤێ وى زهرعهیێ كوڕێ شهریكێ تهمیمى بوو، د گهل وى لهشكهرى بوو یێ حوسهین كوشتى، دهمێ حوسهینى داخوازا ئاڤێ كرى دا ڤهخوت، وى تیرهك د حوسهینى وهركر ل ئهرزنكا وى دا، وخوینێ تێ هاڤێت، ونههێلا ئهو ئاڤێ ڤهخوت، ئینا حوسهینى گۆت: یا رهببى تو وى تێنى كهى، یا رهببى تو وى تێنى كهى..
گۆت: پشتى هنگى ئێكێ ل دهمێ مرنا وى حازر بووى گۆته من: من دیت ئهوى دكره ههوار ودگۆت: زكێ من سۆت، وپشتا من ژ سهرما دا قهڕسى، وئهز مرم ژ تێنا دا، ڤێجا مرۆڤێن وى بهفر ب زكێ وى ڤهدنا، وسۆبه ل پشت هل دكرێ، وئاڤ ب كونى ددایێ بهلێ تێنكا وى نهدشكهست وههر دگۆت: ئهز مرم ژ تێنا دا ئاڤێ بدهنه من.. وهۆسا ما حهتا پهقى!
