دا كو دیتنا مه یا جوان بت
ههر جارهكا ئێك ژ مه ل بهرانبهر دیمهنهكی ڕاوهستییا و پێ حهسیا كو دیمهن شێلی یێ دئێته بهر چاڤان، ئێكسهر بێی خۆ و بهری ئهو هزرا هندێ بكهت كو دیمهن ب خۆ یێ شێلییه، ب ههرد دهستێن خۆ دێ چاڤێن خۆ پهرخینت، بۆ هندێ دا ئهو وی دیمهنی ب ڕهنگهكێ زهلال ببینت..
و گهلهك جاران ژی ئهم دبینین مرۆڤێن خودان بهرچاڤك كلینسهكێ یان پرتهكا پاتهی د بهریكا خۆ دا هل دگرن بۆ هندێ دا ئهو بهرچاڤكێن خۆ پێ پاقژ بكهن ههر جارهكا ئهو پێ حهسیان كو دیتنا وان بۆ تشتان نه ب دلێ وانه..
ئهڤه تشتهكه -وهكی مه گۆتی- بێی مرۆڤی و ب ڕهنگهكێ سورشتی ئهو هزرێ تێدا دكهت و كاری بۆ دكهت، بهلێ د گهل هندێ دهمێ دبته دۆرا جهدهل و ههڤڕكییێ مرۆڤ ژ بهر دفنبلندی و خۆمهزنكرنا خۆ ڤێ سادهییا خۆ ڤهدشێرت، و نابێژت: بهلكی دیتنا من بۆ تشتی یا شێلی بت، یان بهرچاڤكێن من دیمهنی ڕهش نیشا من بدهت.. بهلكی لێ دگهڕیێت هندی عهیب و عللهتهكا ل عهردهكی ههبت بینت ب وی تشتی ڕادهت، دا خۆ بێ گونههـ نیشا خهلكی بدهت.
و دین -ئهگهر مرۆڤ ب دورستی تێ بگههت- كاری دكهت پێخهمهت هندێ دیتنا مرۆڤی زهلال بكهت، دا ههلسهنگاندنا وی بۆ وی تشتێ ئهو دبینت یا ب وژدان بت، ڕاسته دین ژ مه ناخوازت دهمێ ئهم خالهكا ڕهش د دیمهنی دا ببینین هێجهتا پێشڤه بگرین، و كاری بكهین كو وێ خالا ڕهش ل بهرچاڤێن خهلكی سپی بكهین، و دیمهنی ب ڕهنگهكێ نه یێ واقعی نیشا وان بدهین، بهلكی ئهو دخوازت هندی دشیان دا بت ئهم ڕۆناهییێ بدهینه سهر لایێن گهش ژ دیمهنی، و هندهك جاران ژی ئهم كرێتییا كێم گۆری جوانییا مشه بكهین، یان حهتا جوانییا كێم بهری كرێتییا مشه ببینین.. ژ عیسا پێغهمبهری -سلاڤ لێ بن- دئێته ڤهگوهاستن كو جارهكێ ئــهو و هندهك حهوارییێن خۆ د بهر كهلهخێ پهزهكا مرار ڕا بۆرین، ههڤالێن وی دفنێن خۆ گرتن و گۆتن: ئههـ! چهند بێنهكا نهخۆش یا ژێ دئێت! عیسای گۆت: چهند ددانێن وێ دسپینه!
مهعنا دهمێ مرۆڤ دیمهنهكی دبینت، و ئێكسهر لایێ جوان ژێ بهرێ وی ب نك خۆ ڤه بكێشت، ئهو مرۆڤ خودانێ نهفسهكا جوان و نازكه، و ئهگهر ل نك وی لایێ جوان ب سهر لایێ كرێت كهفت، ئهو خودان نهفسهكا بهرفرههه.
و ههر ئهڤ ئهڤ ئهخلاقهیه پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- بهرێ زهلامی ددهتێ ئهمێ ئهو سهرهدهرییێ د گهل ههڤپشكا ژینا خۆ دكهت، و پێ نهڤێت بێژین: ژن ژی ههر وهسا یا داخوازكرییه كو ئهو ڤی ئهخلاقی ب كار بینت دهمێ وێ بڤێت زهلامێ خۆ و (تهصهرروفاتێن وی) هلسهنگینت، ئیمام موسلم ژ ئهبوو هورهیرهی ڤهدگوهێزت، دبێژت: پێغهمبهر -سلاڤ لێ بن- دبێژت: (لا يَفرَكْ مؤمن مؤمنة إِنْ كَرِهَ مِنْهَا خُلُقًا رَضيَ مِنْهَا آخَرَ) موسلمانهك بلا كهربا خۆ نههاڤێته موسلمانهكێ ئهگهر ئهخلاقهكێ وێ وی پێ نهخۆش بت، ئهو دێ ب ئهخلاقهكێ دی یێ وێ رازی بت.
یهعنی: ئهگهر زهلامهكی تهصهرروفهكا وی پێ نهخۆش بت ژ ژنكا خۆ دیت، ئهڤ چهندا هه بلا ئێكا هند ژ وی چێ نهكهت ئهو دیمهنی ههمییێ كــرێـــت ببینت، و پـــێ ل حهقێ وێ بدانت، و ههر باشییهكا دی یا وێ ههبت ژ بیر بكهت، و كهربا خۆ بهاڤێتێ.. نه! مادهم ئهو ژنهكا خودان باوهره ههر هندهك سالۆخهتێن وی پێ خۆش بن و ئهوێ ژێ رازی بت دێ ل نك وێ بینت، هنگی بلا ئهو وێ كێماسییێ بدهته ب خاترا وان ههمی باشییێن دی.
و ههر د ڤێ دهربارهیێ دا ژ ئیمامێ عومهر ژی دئێته ڤهگوهاستن كو جارهكێ زهلامهك هاته نك یێ بێن تهنگ و عێجز ژ ژنكا خۆ، ڤیا گازندا خۆ بۆ خهلیفهی بكهت، چونكی ژنكا وی یا بێ تبعهته د گهل وی.. گاڤا ئهو هاتییه بهر دهرگههێ مالا عومهری، ل پشت دهرگههی وی گوهـ لێ بوو ژنكا عومهری زڤر یا د گهل وی دئاخڤت، و ئهو یێ بێ دهنگه، ئینا زهلامی ڤیا بزڤڕتهڤه، گاڤا عومهری گۆتییێ: ته خێره؟ وی گۆت: چوننه! ئهز هاتبووم گازندێ ژ ژنكا خۆ بۆ ته بكهم، پاشی من دیت ژنكا ته ژی وهكی یا منه، ئینا ئهز زڤڕیم!
مهعنا: دیاره ئهڤ زهلامه مرۆڤهكێ (موتهشائم) بوو، لهو وی لایێ ڕهش و تاری ب تنێ ژ دیمهنی دیت، ئینا عومهری ڤیا دهرسهكێ ژ هۆنهرێ (زهوقی) نیشا وی بدهت، دا ئهو لایێ گهش ژی ژ دیمهنی ببینت، عومهری گۆتێ: برایێ من! ئهڤ ژنكا هه یا ته دیتی خوارنێ بۆ من دلێنت، و نانێ من دپێژت، و جلكێن من دشۆت، و عهیالێ من ب خودان دكهت.. زهلامی گۆت: ژنكا من ژی ڤێ ههمییێ دكهت!
عومهری گۆتێ: ئێدی تهحهممولا وێ بكه، ههمی ههمی دهمهكێ كورته!
گهلهك ژ مه وهكی ڤی زهلامی ژ بهر كهربهكا بهروهخت، یان عێجزییهكا سهرپێ تهرازییا هلسهنگاندنێ ل نك خۆ بهروڤاژی دكهن، ل شوینا كو ئهو چاڤێن خۆ بپهرخینن دا ئهو وان داڤان یێن دیتنا وان بۆ تشتی شێلی دكهن ڕاكهن و دیمهنی جوان ببینن، دێ ڕابن ههمی كهربا خۆ هاڤێنه دیمهنی و ههر كێم وكاسهكا ههبت پێ ڕادهن، و د ئهنجام دا ئهو دێ د بێنتهنگییهكا مهزن دا ژین، دێ هزر كهن نهخۆشی ههمی یا د وان ئالیای.
چهند تشتهكێ خۆشه دهمێ ئێك ته جوان دبینت تو لێ بگهڕیێی خۆ بینیه ڕێزا وێ جوانییێ یا ئهو ژ ته هزر دكهن، یا ژ وێ خۆشتر ئهوه تو جوانییا نهفسا خۆ ب سهر دهور و بهرێن خۆ دا بینیه خـــوار حـــهتــــا وه لێ بــێت تو پێ بحهسیێی كو تو پشكهكی ژ وێ جوانییا بهرفرههـ یا ئهو مهساحه ڤهگرتی یا تو لێ ههی!!
ڤێجا دا كو دیتنا مه بۆ تشتان یا جوان بت بلا ئهم گۆشهیا بهرێخۆدانا خۆ بۆ وان تشتان دورست بكهین.. باوهر بكهن هنگی ئهم دێ ههست ب خۆشییهكا مهزن كهین.
