دا كو ئهم ب تیڤلێ
سهرڤه نهئێینه خاپاندن!
د جـڤـاكـا مـه دا یـا ئهڤـرۆ دا گــهلهك تشتێن غهریب وعنتیكه ههنه، ئێك ژ وان تشتان ئهڤهیه: بارا پتر ژ مه هزر دكهن، شاشك خودانى دكهته مهلا، وكورسیك زهلامى دكهته سیاسى.. لهو دێ بینى گهلهك جاران ئهم شاشكهكا وهكى مه دڤێت گرێ ددهین پاشى ل سهرهكى دگهڕیێن ژ قایدا وێ شاشكێ بت، دا بێژینه خهلكى: ئهڤهیه باشزانایێ ههوه، وئهم كورسیهكێ ل دویڤ دلێ خۆ فهصال دكهین و ل ئێكى دگهڕیێن وێ تژى بكهت، دا بێژینه خهلكى: ئهڤهیه سیاسیێ ههوه!
كهسهك ئهگهر -ژ نك خۆ- خۆ بكهته دختۆر یان ئهندازیار، وبچت ل دویڤ گێولێ خۆ برینێن خهلكى دهرمان بكهت، یان نهخشهیان بۆ ئاڤاهیێن وان بـدانـت، لایـهك دێ ههبت دهعوایـێ لێ بكهت، وهنگى پۆلیس دێ مهنعا وى ژ ڤى كارى كهن، وهێجهتا وان یا خۆشه، دێ بێژن: ئهڤه نه كارێ وییه.
پارێزهران یێن ههین بهڕهڤانیێ ژێ بكهن ونههێلن كهسهكێ نه ژ وان خۆ بدهته د گهل وان و ب كراسێ وان خۆ نیشا خهلكى بدهت، دا تایبهتمهندى نهئێته پێلێدان، وهكى ئهو دبێژن.. هۆنهرمهند، سنعهتكار، وههر ڕهنگهكێ دى یێ ههبت ژ مرۆڤان، ئهڤ قاعیده د گهل دئێته ب كارئینان، ب تـنێ دو كار تێ نهبن، ئهو -ل وهلاتێن مه- نهدتوخویبداینه، ههچیێ بڤێت دشێت خۆ بهاڤێتێ، وكهسهك نابت بێژتێ: خۆ بده لایهكى ئهڤه شۆلێ ته نینه.. وئهو ههردو كار ژى: دین وسیاسهتن، ئهو دو پاوانێن بهرداى وبێ تهعانن بۆ ههر كهسهكێ بڤێت پهزێ خۆ لێ بچهرینت!!
شاشك وكورسیك، وهكى مه گۆتى، ددورستن، ههچیێ دهیكا وى دوعایهك بۆ كربت وتهیركێ دهولهتێ دادهته سهر سهرى، وكورسیك ژ قایدا وى دهركهفت، دێ خۆ ل ڕێزا ئێكێ بینت، وههچیێ سهرێ وى شاشكهك تژى كر، یان ب نیڤى ژى كر، (موفتیێ زهمانێ) خۆیه، وما كى ههیه بێژته ههردووان: وه نینه؟ یێ وه بێژت دوژمنێ مللهتیه، یان نهیارێ دینیه! یێ ئێكێ د جههنهما سهر دنیایێ دا دێ سوژت، ویێ دووێ د جههنهما بن دنیایێ دا.. ومهسهلا پاراستنا تایبهتمهندیێ ل ڤێرێ نهبێژه؛ چونكى ئهو ل ڤێرێ ب چو ناچت، مادهم جامێرى یێ پێڤههاتیه، وشهرت لێهاتنه نه ژێهاتنه!!
وئهڤى پهرداغێ عنتیكه یێ حهتا بنى مه فڕكرى، و ب نیشانان ڤه دێ ههر فڕكهین ژى، دو دهردێن بێ دهرمان د لهشێ ساخلهمێ وهلاتێن مه دا پهیداكرن: فهتوایێن قالبداى، وسیاسهتێن بهرههڤكرى.. یێ ئێكێ (ئستعباد) پێڤه هات، ویێ دووێ (ئستبداد)، وپسیارا ڕویڕهشیا وى مللهتى نهكه یێ ئهڤ ههردو ئاتافه ب سهر دا بێن.
وئهگهر ئهم ل بیرا خۆ بینین كو شاشك زاناى دورست ناكهت، وكورسیك ڕێبهرى.. دڤێت ئهم خۆ ل وێ ڕاستیێ ژى هشیار بكهین ئهوا كهسهك ژ مه نینه نهزانت، ئهگهر خۆ كارى پێ نهكهت ژى، ئهو ژى ئهڤهیه: دبت گهلهك جاران تیڤلێ ب سهر ڤه مرۆڤى بخاپینت، ئهگهر هات ووى بۆ ئاڤاكرنا بڕیارێن خۆ پالدا سهر، ومرۆڤێن شارهزا دزانن كو دهرهجـكـا ئێكێ یا پێتڤیه مرۆڤ ب سهركهڤت ئهگهر هات ووى ڤیا بهر ب ئاڤاكرنا مرۆڤهكێ ساخلهم وشارستانیهكا دورست ڤه بچت، ئهوه ئهو بهرێ خۆ بدهته ڕاستیا تشتى وكاكلكێ، دویر ژ مكیاجى وتیڤلێ ب سهر ڤه.. د كتێبێن مه یێن كهڤن دا هاتیه كو ئێك ژ وان دوعایان یێن گهلهك جاران خودێناسان دكر ئهو بوو وان دگۆت: خودایێ مه، تو تشتان ل سهر ڕاستیا وان نیشا مه بدهى.
وگاڤا مه ئهڤه زانى دێ بۆ مه ئاشكهرا بت كو تشت حهتا بكهفته د قالبێ خۆ یێ دورست دا دڤێت ل سهر وێ (موعادهلێ) یێ ئاڤاكرى بت ئهوا دبێژت: دهسپێك ئهنجامان پهیدا دكهن، وئهگهر سهرى دكێشنه ئارمانجان. نه وهكی مه بۆ خۆ كریه عهدهت كو ههر جار ب هێجهتا قهدهرێ (یان حهتمیهتا دیرۆكى ب نسبهت وان یێن باوهرى ب قهدهرێ نهههى) ئهم خۆ ژ بهرپڕسیا نهزانین وكارێن خۆ یێن خراب دادقوتین.
وچونكى ئهگهره مرۆڤى دگههینته ئارمانجێ دڤێت ئهم ههست ب هندێ بكهین كو ئهگهر ئهم كارهكێ چاك وخۆمالى بۆ مالا خۆ نهكهین، ئهم نهشێن قهت وقهت ب ڕاهێلانا خوزیان، یان ب ڕاچاندنا هیڤیان چاڤ ل خهلكێ مالئاڤا (یان ڕۆژئاڤا) بكهین! خۆ ئهگهر مه هیڤیهك ههبت ژى، ومافێ ههر ئێكیه هیڤى ههبن، دڤێت دیتنهكا ئاشكهرا مه بۆ وێ هیڤیێ ههبت، وئستراتیجیهكا روهن بۆ خۆگههاندنێ ل بهرا مه یا داناى بت؛ دا عهقلێ مه نهبته پێتڕانك بۆ خهلكى. وئستراتیجیا مه یا دورست نابت ئهگهر ل سهر سێ بناخهیان نهئێته ئاڤاكرن:
یێ ئێكێ: ئهم گوهداریا خهلكێ خۆ بكهین، وبیر وبۆچوونێن وان بزانین ووهربگرین، وسڤكیێ پێ نهكهین؛ دا ئهم وهكى وێ شتلێ نهبین یا ل ئاخهكا بیانى دئێته چاندن، وزوى هشك دبت.
یێ دووێ: ڕێبازهكا دورست وگونجاى د گهل وێ فطرهتا خودێ ئهم ل سهر داین، ووى عهقلێ وى دایه مه، ئهم ل سهر ب ڕێڤه بچین؛ دا ئهم وهكى وێ هێكێ لێ نهئێین یا ژ قهلپێ خۆ دهركهڤتى وڕژتیه بهر پیان.
یێ سیێ: مه ئاگههــ ل وهرارا دنیایێ ژى ههبت، وئهم گرنگیێ بدهینه ئهگهرێن پێشكهفتنێ؛ دا نهبینه ئهو كهڤرێ ڕهق وهشك یێ دكهفته د ڕێكا كاروانێ پێشڤهچوونێ دا.
