خۆڕاستكرن ل سهر ڕێكێ
(ئستیقامهت)
د قورئانا پیرۆز دا خودایێ مهزن خۆڕاستكرنا ل سهر ڕێكێ و بهرانبهرێ وێ د ئێك ئایهتێ دا كۆم دكهت، دهمێ دبێژت: ( فَٱسۡتَقِمۡ كَمَآ أُمِرۡتَ وَمَن تَابَ مَعَكَ وَلَا تَطۡغَوۡاْۚ إِنَّهُۥ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِير ) (هود: 112) یهعنى: ئهى پێغهمبهر تو و ئهوێن د گهل ته تۆبهكرى وهسا خۆ ل سهر ڕێكێ ڕاست بكهن، وهكى فهرمان ل ته هاتییهكرن، و هوین پێ ل وان توخویبان نهدانن یێن خودێ بۆ ههوه داناین.
ژ ڤێ ئایهتێ ئاشكهرا دبت هندى (ئستیقامهته) كو خۆڕاستكرنا ل سهر ڕێكێیه، دژى (طوغیانێ)یه كو دهرباسكرنا توخویبانه د ههر تشتهكى دا، و خۆڕاستكرنا ل سهر ڕێكێ ژى ئێك ژ وان قویناغێن ڕێكێیه یێن ڕێڤنگێ ڕێكا چوونا بهر ب خودێ ڤه لێ ددانت.
🌼ڤێجا گرنگییا ئستیقامهتێ چییه؟
گرنگییا خۆڕاستكرنێ:
سوفیانێ كوڕێ عهبدللاهى دبێژت: من گۆته پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- گۆتنهكێ د ئیسلامێ دا بۆ من بێژه ئهز پسیارا وێ ژ ئێكێ دى نهكهم، وى گۆت: ( بێژه: من باوهرى ب خودێ ئینا، پاشى خۆ ڕاست بكه ( (موسلم ڤهدگوهێزت).
مرۆڤى دهمێ كارهكێ گرنگ ههبت، و ئارمانجهكا مهزن ل بهر بت، گاڤا ڕێكا خۆ زانى، و قهست كرێ، ئهو ب مجدى دێ لێ دهته ڕێ، و ههر گازییهكا ژ ڕهخ و ڕوییان ڤه بێتێ، بۆ هندێ دا وى ژ چوونێ لێڤهكهت، یان حهتا موژویل كهت، ئهو لێ نازڤڕت، و گوهـ نادهتێ، و دێ بهردهوامییێ دهته چوونا خۆ.. ئهڤه ب كورتى مهعنایا وێ گۆتنێیه، یا پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- نیشا صهحابییێ خۆ داى، پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- دڤێت ههڤال و دویكهفتیێن وى هندهك مرۆڤێن (عهمهلى) و خودان كریار بن، و گهلهك خۆ ب قهرهبالغا گۆتن و دان و ستاندنێن خرش ڤه موژویل نهكهن: ( قل: آمنت بالله ( بێژه: من باوهرى ب خودێ ئینا.. یهعنى: ڕێكا خۆ بزانه و باش بنیاسه، و قهست بكى، ( ثم استقم ( پاشى خۆ ڕاست بكه، یهعنى: ڕێكا خۆ یا ڕاست بگره، و ههڕه، و ته خهم ب وێ ڕهوڕهوێ نهبت ئهوا ههڤالێن شهیطانى ل دۆر و ڕهخێن ته دكهن، چونكى ئێك ژ مهزنترین ئارمانجێن وان ئهوه ئهگهر ئهو نهشێن ته لێڤهكهن ژى ته موژویل بكهن، ڤێجا هشیار به!
🌼خۆڕاستكرن چاوایه و د چ دایه؟
ههر ئێكێ ڕێكا خودێ گرت و بهر ب وى ڤه چوو، شهیطان (یان ئێك ژ كادرێن حزبا وى!) دێ خۆ هاڤێته د ڕێكا وى دا و كارى بۆ هندێ كهت كو ئێك ژ دویان ب وى بدهته كرن: یان (تهفریطێ) كو وى ژ چوونێ سست بكهت دا لێڤه ببت، یان ژى (ئیفراطێ) كو ئهو هند زێده بدهته بهر بهرێ خۆ حهتا بوهستیێت ڤێجا لێڤه ببت. و وهكى هوین دبینن دووماهییا ههردویان هـهر ئێكه. تـونـدییا د كارئینانا دینى دا، و تـونـدییا د خۆدویركرنا ژ دینى دا، ههردو ژ ڕێبازا شهیطانینه، و چارهیا دورست بۆ ڤان ههردو دهردان ئستیقامه و خۆڕاستكرنا ل سهر ڕێكا خودێیه، لهو (شیخ الإسلام ابن تیمیة) دبێژت: ((أعظم الكرامة لزوم الاستقامة)) یهعنى: مهزنترین قهدر خودێ ددهته عهبدێ خۆ ئهوه ئهو بهرێ وى بدهته ئستیقامهتێ.
و (شیخ الإسلام الهروى) دهمێ بهحسێ ئستیقامهتێ دكهت، چهند تشتهكان دهسنیشان دكهت، كو بێى وان ئستیقامهتا د ئنیهت و گۆتن و كریاران دا ب جهـ نائێت، دهمێ دبێژت: ((الاستقامة على الاجتهاد فی الاقتصاد، لا عادیا رسم العلم، و لا متجاوزا حد الإخلاص، و لا مخالفا نهج السنة)) یهعنى: خۆڕاستكرن دڤێت د هندێ دا بت كو:
- مرۆڤ ل دویڤ شیانا خۆ خۆ بوهستینت، و سستییێ د كارى دا نهكهت.
- و ئابۆرێ د كارى دا بكهت، دا نه بهر ب (ئیفراطێ) ڤــه بـچـت كــو تـهعـدایـیـێ ل خۆ بكهت، و نه بهر ب (تهفریطێ) ڤه بچت كو كارێ خۆ زهعێ بكهت.
- و وێ بكهت یا زانین بهرێ وى ددهتێ، نه كو ب نهزانین بكهفته ڕێكێ.
- و د چوونێ دا بهرێ وى ل كنارێ خودێ ب تنێ بت، كو ئیخلاص ل نك ههبت.
- و د ههر حالهكى دا ئهو ل دویڤ سوننهتێ بچت، و یێ دویر بت ژ بیدعێ.
ههر كهسێ ب ڤان شهرتان بدهته ڕێ، و نه ب ڤى لایى ڤه چهپ بدهت نه ب لایێ دى ڤه ئهو وى دورست دا ڕێ، و جزایێ وى دێ ئهو بت ئهو دێ گههته ئارمانجێ، وهكى خودێ سۆز داى:
( إِنَّ ٱلَّذِينَ قَالُواْ رَبُّنَا ٱللَّهُ ثُمَّ ٱسۡتَقَٰمُواْ فَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ (13) أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِ خَٰلِدِينَ فِيهَا جَزَآءَۢ بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ (14) (الأحقاف: 13-14).
