مشهختبوون بهر خودێ ڤه
وپشتى سێزده سالان ژ صهبر وتهحهممولا د ڕێكا خودێ دا، دهم هات خودێ ڕێكهكێ بۆ خودان باوهران ڤهكهت ئهو پێ سهرفهراز ببن، وشیرێ وان ل عهردى درێژ ببت، ئهو بوو باوهریێ بهر پیێ خۆ ل مهدینێ دیت، وخودێ تهوفیقا ئهوس وخهزرهجیان دا كو ئهو دلێن خۆ بۆ گازیا ئیسلامێ ڤهكهن، وپێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- دهستویرى دا ههڤالێن خۆ ئێك ئێكه ونیڤ ڤهشارتى ژ مهكههێ دهركهڤن، وقهستا باژێڕێ مهدینێ بكهن؛ دا بناخهیێن ئێكێ یێن دهولهتا قورئانێ ل وێرێ بێنه دانان.. وبیلال ئێك ژ وان كهسان بـوو یـێـن فهرمانا خۆشتڤیێ خۆ ب جهـ ئـیـنـاى، وپـشـت دایـه وان جهـ وواران یـێـن وى چاڤێن خۆ بۆ جارا ئێكێ ل دنیایێ ڤهكرین، وپتر ژ چل سالان ژ ژیێ خۆ لێ بۆراندى.. بیلالى مهكههـ هێلا، خۆشتڤیترین عهرد ل بهر وى، وقهستا جههكێ بیانى كر، یێ چو كهس وكارێن وى لێ نه، چونكى فهرمانا خۆشتڤى ل سهر وێ چهندێ هات..
و ل مهدینێ.. بیلال ژى وهكى ب سهدان صهحابیان بهرێ وى ما ل ڕێكێ، كانێ كهنگى وچاوا خۆشتڤیێ دلى دێ باژێڕى ب هاتنا خۆ ڕوهن كهت، ودهمێ مـزگـیـنـى گـههـشـتـى كـو پـێـغـهمـبـهر -سلاڤ لـێ بـن- وهـهڤالێ وى ئهبوو بهكر ب سلامهتى گههشتنه قوبائێ، بیلال نهشیا خۆ ل مهدینێ بگرت، د گازیا دلێ خۆ دهركهفت، وئهو ڕۆژ ل بهر وى وههمى ههڤالێن وى یێن دى ژى خۆشترین ڕۆژ بوو ل مهدینێ ب سهر دا هاتى.. مهدینه ئهوا بهرى هنگى ل بهر وى باژێڕهكێ تارى وغهریب، نوكه د چاڤێن وى دا باژێڕهكێ ڕوهن وبهرفرههه، دێ بێژى وى عهمرێ خـۆ هــهمـى یـێ لێ بۆراندى، ما نه ئهو باژێڕه یێ خۆشتڤیێ وى ژى لێ؟ بیلال ب لهز بهر ب قوبائێ ڤه دچوو، وزمانحالێ وى دگۆت:
شوكر بیناهیا من هات ویهعقووب دیده ڕهوشهن بوو
ب بـوویـا یـــووســــــفـێ مصرى ل كهنعانێ بهصهر پــێــدا
ل قوبائێ دلێ وى پهیوهندیا ئهڤینا خۆ د گهل خۆشتڤى جارهكا دى موكم گـرێـدا، جـارهكـا دى وهكـى وى مرۆڤێ ل بیابانهكا كوژهك ڕێیا خۆ بهرزه بكهت، و د ناڤبهرا وى ومرنێ دا بهوستهك دمینت، پاشى ب خافلهتى ڤه ب سهر مێرگهكا كهسك وخهملین هلببت، وهسا بیلالی ههست ب زێندیبوونهكا نوى كر، پشتى ههردو لاتێن مهدینێ ئهو وخۆشتڤى پێكڤه حهواندین.. ودهمێ پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- قهستا مهدینێ كرى، ئێكهمین كار كرى مزگهفتا خۆ یا پیرۆز ئاڤاكر، و ل بهر دهرێ مزگهفتێ بهرسفكهك دورست كر، وهكى مێڤانخانهیهكێ بوو بۆ وان صهحابیێن زوگورد یێن حهز نهكرى ژ پێغهمبهرى -سلاڤ لێ بن- دویر كهڤن، بهلكى خواستى ههردهم نێزیكى وى بن؛ دا د خزمهتا وى دا بن، ودا چـاڤـێـن خـۆ ب دیـتـنـا وى تـێـر بكهن، ڤێ بهرسفكێ دگۆتنێ: (الصفة)، وبیلال ل پێشیا وان صهحابیان بوو یێن بنهجها خۆ ل صوففێ داناى، لهو ب شهڤ وڕۆژ ئهو یێ نێزیكى پێغهمبهرى بوو -سلاڤ لێ بن-، و ل ئاكنجیبوون وسهفهرێن وى ئهو د گهل وى دا بوو.
