كۆلكێ خهمان
ههڤالهك من ههبوو من ژ بهر ئهدهب وتۆرهیێ وى پتـر ژ چاكى ودینداریا وى حهز ژێ دكر، ومن پێ خۆش بوو ئهز ل نك وى ڕوینم و ل سوحبهتا وى ئاماده ببم، وبهرێ من هند ل تهقوا وعیبادهتێ وى نهبوو، وكانێ ئـهو كـهسـهكـێ فاسقه یان نه.. چونكى ڕۆژهكا ب تنێ ژى ئهز ل وێ هیڤیێ نهبووم دهرسهكا ئهخلاقى یان علمهكێ شهرعى بۆ خۆ ژێ وهربگرم.
ههڤالینیا من ووى دهمهكێ درێژ ڤهكێشا، وجارهكێ تشتهكێ وهسا مــن ژ وى نـهدیت ئهز پێ نهخۆش بـبـم، ووى ژى هـهر وهسا تشتهك ژ من نهدیت ئهوى پێ نهخۆش ببت، پاشى وهسا چێبوو ئهز وئهو ژێك دویركهفتین ژ بهر كو ئهز ب سهفهرهكا درێژ ڕابووم و ژ باژێڕى دویركهفتم، پشتى سهفهرا من ژى ههیامهكێ من ووى كاغهز بۆ ئێك ودو دهنارتن، پاشى كاغهزێن وى ژ من هاتنه بڕین، لهو دلـێ من ژێ دا ب گومان كهفت، پشتى ئهز ڤهگهڕیایم خهما من یا مهزن ئهو بوو ئهز وى ببینم، ومن قهستا وان ههمى جهان كر یێن من ئهو لـێ ددیت بهلـێ ئهز ب سهر وى هل نهبووم، ئهز چوومه مالا وى جیرانهكێ وى گۆت: ئهڤه زهمانهكه ئهو نهمایه ل ڤێرێ، وكهس نزانت كانێ ئهو ب چو سهر وشوین چوویه، ئینا ئهز حێبهتى مام دهمهكى پاشى ئهز ژێ بێ هیڤى بووم، و ل نك من مسۆگهر بوو كو ئهو نهمایه وئێدى موستهحیله ئهز وئهو ئێك ودو ببینینهڤه.. لهو ب مهردینى چاڤێن من ڕۆندك ل سهر وى باراندن.
و ل شهڤهكا تارى یێن دویماهیا ههیڤێ دهمێ ئهز دزڤڕیمه مالا خۆ، تاریێ ڕێ ل بهر من بهرزهكر، ومن هند دیت بهرێ من كهفته كۆلانكهكا تارى وبێ دهنگ، یا وهسا بوو ته دگۆت وارێ ئهجنانه ومرۆڤهك لـێ نینه، لهو من هزركر ههر وهكى ئهزێ د دهریایهكا ڕهش دا ل ناڤبهرا دو چیایێن بلند، وگاڤا ئهز گههشتیمه نیڤا كۆلانێ ژ خانیكهكى ژ وان خانیكێن بێ خودان نالینهك هاته گوهێن من، ئهز ڕاوهستام ومن گوهێ خۆ دا سهر نالینهكا دى ب دویڤ دا هات، كارهكێ مهزن د نهفسا من دا كر ومن گۆت: وهى بۆ ڤێ عهجێبێ ! ئهڤ شهڤه چهند نهێنیێن بهخت ڕهش وڤهشارتیێن خهمگینان د ناڤ سنگێ خۆ دا هل دگرت !
ومـن بــهرى هـنـگـى پهیـمان دا بوو كو ههر خهمگینهكێ ئهز ببینم ئهز ل دویڤ شیانا خۆ هاریكاریێ بۆ بكهم.. وئهگهر چو ب من ڤه نههات پیچهكێ بۆ بكهمه گرى ! لهو من ڕێكا وى خانیكى گرت حهتا ئهز گههشتیمه بهر دهرى، من هێدى دهرگهه قوتا، كهسێ بهرسڤا من نهدا.. جارهكا دى من حێل دهرگهه قوتا، كچكهكا بچویك یا نهگههشتیه دهه سالیێ هات دهرگهه بۆ من ڤهكر، ل بهر ڕۆناهـیـا وێ فـانـۆسـكـا د دهستان دا من بهرێ خۆ دایێ.. د ناڤ كراسێ وێ یێ دڕیاى دا تو دا بێژى ههیڤا چارده شهڤیه ل پشت هندهك پرتێن عهوران، من گۆتێ: ههوه نساخهك هـهیـه؟ وێ ئاخینكهكا وهسا ڕاهـێـلا نێزیك بوو ڕهها دلـێ وێ د گهل بقهتیێت، وگۆت: بگههه بابێ من، یێ دمرت.
پاشى ئهو ل بهرا من چوو وئهز كهتمه دویڤ حهتا ئهز گههشتیمه مهزهلكهكا خودان دهرگهههكێ بچویك، مــن هــزركـر ههر وهكى ئهز ژ جیهانا زێندیان بۆ جیهانا مریان هـاتـمـه ڤهگوهاستن، وئهڤ مهزهلكه قهبرهكه ونساخ مریه، من خۆ نێزیك كر حهتا ئهز گههشتیمه بهر تهنشتێ، یا ژ من ڤه ئهو قهفهسهكا تژى ههستیه، من دهستێ خۆ دانا سهر ئـهنـیـا وى وى چـاڤـێـن خـۆ ڤـهكــرن وبـاش بهرێ خۆ دا من پاشى ب دهنگهكێ نزم ڤه گۆت: سوپاس بۆ خودێ ! دویماهیێ من ههڤالـێ خۆ دیت !
یا ژ من ڤه دلـێ من دێ ژ سنگێ من ئێته دهر دهمێ من زانى ئهڤه ئهو ههڤالـێ منه یێ ئهڤه دهه ساله ئهز لـێ دگهڕیێم، وخوزیا من ئهوه بوو ئهز وى ب ڤى ڕهنگى نهبینم، دا دیمهنێ وى خهمهكا نوى ل خهما من یا كهڤن زێده نهكربا.. من پسیار ژێ كر: ئهڤه ته خێره؟ چ ل ته قهومیه؟ وئهو چیه تو گههاندیه ڤى حالـى؟
ههر وهكى كهیف هاتنا وى ب دیتنا من چرایێ وى یێ كز چهندهكێ گهش كر، ئیشارهت دا من كو وى دڤێت ڕابتهڤه، من دهستێ خۆ ب نك وى ڤه درێژكر، وى خۆ ب دهستێ من ڤه گرت حهتا ڕوینشتیه خوارێ، پاشى ب ڤى ڕهنگى وى چیرۆكا خۆ بۆ من ڤهگێڕا..
وى گۆت: بهرى دهه سالان ئهز ودهیكا خۆ د خانیهكى ڤه د ئاكنجى بووین، ب ڕهخ مهڤه جـیـرانهكێ دهولهمهند ههبوو، د قهسرا وى ڤه كچكهكا وهسا ههبوو یێن وهكى وێ د جوان وتازه د چو قهسران ڤه نهبوون، ووهسا چێبوو هند ڤیانا وێ كهفته دلـێ من ئهز نهشیام صهبرێ ل سهر بكێشم، ئهز گهلهك ل دۆر زڤــڕیــم وێ خـۆ ژ من دویر دكر، ب ههمى ڕێكان ئهز هاتمێ وئهز نه گههشتمه دلـێ وێ، ودیماهیێ ئهز شیام وێ قانع بكهم كـو ژۆردا ب نـك مـن ڤـه بێت پشتى من سۆز دایێ كو وێ ماره بـكـهم، هنگى ژ نوى ئهو نهرم بوو، وخۆ ب دهست من ڤه بهردا، و د ئێك ڕۆژێ دا من دلـێ وێ ونامویسا وێ ژێ ستاند !
وپشتى چهند ڕۆژهكێن كێم ئهو پێ حهسیا كو بچویكهكێ د هناڤان دا دلڤلڤت.. ئینا كهفته لهپێن من ! وئهز كهفتمه د ناڤبهرا نال وبزماران دا، سۆزا خۆ د گهل ب جـه بینم یان بهندكێ خۆ ویێ وێ ژێك ڤهقهتینم؟ ومن یا دووێ هلبژارت، ومن پشت دا وى خانى یێ ئهز وئهو لـێ دگههشتینه ئێك، وپشتى هنگى من چو ژێ نهزانى، وچهند سالهكێن درێژ د سهر وێ سهرهاتیێ ڕا بۆرین، وڕۆژهكێ بۆستهى كاغهزهكا وێ بۆ من ئینا..
پاشى دهستێ خۆ بره بن بالیفكا خۆ وكاغهزهكا زهر وپێتى ئینا دهر ودا من، ومن ئهو د گهل خۆ خواند:((ئهگهر بۆ هندێ با كو ئهز ب نڤیسینا خۆ زهمانهكێ بۆرى یان ڤیانهكا كهڤن د گهل ته نوى كهمهڤه، حهرفهكا ب تنێ ژى من بۆ ته نهدنڤیسى، چونكى ئهز ل وێ باوهرێمه كو زهمانهك وهكى زهمانێ ته یێ بێ وهفا، وڤیانهك وهكى ڤیانا ته یا درهوین یا ژ هـهژى هـنـدێ نینه ئهز پویته پێ بكهم، یان ل سهر بۆرینا وێ ب خهم بكهڤم حهتا داخوازا نویكرنا وێ بكهم.
دهمێ ته ئهز هێلایم ته دزانى ئاگرهكێ د هناڤێن من دا دقرقچت وبچویكهكێ دلڤلڤت، یێ ئێكێ ژ پهشێمانیا دهمێ بۆرى دا، ویێ دووێ ژ ترسا دهمێ بێت دا، بهلـێ ته ئهو ب چو ڤه نهگرت وتو ژ من ڕهڤى دا تو بارێ وێ بهخت ڕهشیا تو سهبهب ل ملێن خۆ نهكهى، ووان ڕۆندكێن ته باراندین ڤهنهمالى.. ڤێجا پشتى هنگى ما ئهز دێ شێم هزر كهم تو زهلامهكێ شهریفى؟ نه.. بهلكى خۆ ئهز نهشێم هزر بكهم كو تو مرۆڤى ژى، چونكى سالۆخهتهك ژ سالۆخهتێن حهیوانێن دڕنده ته نههێلایه ئهگهر ته ل نك خۆ پهیدا نهكربت، ومهسهله ههمى ئهو بوو ته دیت ئهز ئهو ڕێكم یا تـو دشێى پێ بگههیه وان سالۆخهتان، ڤێجا د ڕێكا خۆ دا تو د من بۆرى، ئهگهر نه.. نه ته دهرگههێ من دقوتا ونه ته ڕویێ من ددیت.
ته خیانهت ل من كو دهمێ ته سۆزا مارهكرنێ دایه من پاشى تو چووى وته سۆزا خۆ ب جـه نهئیناى، چونكى ته ژ خۆ نهگرت ژنهكا تاوانبار ودههمهن پیس ماره بكهى، وئهو تاوان وئهو دههمهن پیسى كارێ دهستێ ته بوو وگونهها نهفسا ته بوو، ئهگهر تو نهباى نه ئهز دبوومه تاوانبار نه دههمهن پیس، هندى ئهز شیایم من تو ژ خۆ پالداى حهتا ئهز وهستیایم ووهكى زارۆكهكێ بچویك دهمێ دكهفته دهستێ دههبهكێ مهزن ئهز كهفتمه ناڤ دهستێن ته..
نامویسا من ته ژ من دزى، ڤێجا نهفسا من شكهست ودلـێ من تژى كهسهر بوو، ژین ل بهر من گران بوو وچاڤێ من ما ل هیڤیا مرنێ وئهو نههات، ئهرێ ما چ خۆشى بۆ وێ ژنێ دێ د ژینێ دا ههبت یا نهشێت ببته ژنا مێرهكى یان دهیكا زارۆكهكى؟ ونهشێت د ناڤ كۆمهلا مرۆڤان دا سهربلند بژیت بێى ترس دلـێ وى بگڤێشت وشهرمزارى هناڤێن وێ بحهلینت؟
رحهتیا من ته ژ من ستاند چونكى پشتى وێ ڕویدانێ ئهز مهجبوور بووم ژ وێ قهسرێ بڕهڤم یا ئهز تێدا ب خۆشى د گهل دهیبابێن خۆ دژیام، ئهو نعمهتا بهرفرهه وژینا خۆش من ل پشت خۆ هێلا، ومن قهستا خانیكهكێ بێخێر ل تاخهكێ كهس لـێ نه كر، خانیكهكێ كهس ڤێ نهكهڤت ونهئێتێ دا ئهز عهمرێ خۆ یێ مایى لـێ ببۆرینم..
ته دهیكا من وبابێ من كوشتن، چونكى پشتى هنگى من زانى كو ئهو ههردو یێن مرین، وئهز وه هزر دكهم ئهو ژ قههرێن بهرزهبوونا من دا مرن، پشتى ژ دیتنا من بێ هیڤى بووین.
ته ئهز ژى كوشتم، چونكى ئهو ژیارا تهعل یا من ژ پهرداغێ ته ڤهخوارى، وئهو خهما درێژ یا ژ بهر ته من داعویراى، لهشێ من ونهفسا من وهستاند، ووهكى وێ فهتیلا هاتیه سۆتن وچو تێ نهماى ئهزا كهفتیمه سهر تهختێ مرنێ، ویا ژ من ڤه خودێ ب یا من كر ودوعایا من قهبویل كر، و ل بهر هات من ژ وارێ مرنێ وبهخت ڕهشیێ ڤهگوهێزته مالا ژینێ وخۆشیێ.
تو درهوینهكێ خاپینۆكى، ودزهكێ كوژهكى، وئهز باوهر ناكهم خودێ ته بهێلت بێى حهقێ من ژ ته چێ بكهت.
من ئهڤ كاغهزه بۆ ته نهنڤیسیه دا سۆزهكێ د گهل ته نوى كهمهڤه، یان ڤیانهكێ ژ ته بخوازم، چونكى ل نك من تو ژ هندێ كێمتـرى.. ئهز نـوكـه یـا ل بـهر دهرێ قهبرى وئهزا خاترا خۆ ژ ژینێ ههمیێ دخوازم ب بـاشـى وخرابیا وێ ڤه، ب خۆشى ونهخۆشیا وێ ڤه، ومن چو هیڤى د چو ڤیانان دا نهماینه، وچو دهلیڤه ژى د چو سۆزان دا نهماینه، وههما ب تـنـێ من ژ بهر هندێ ئهڤ كاغهزه بۆ ته نڤیسیه چونكى ئێمانهتهكێ ته ل نك من ههیه، كچا ته، ڤێجا ئهگهر ئهوێ رهحم ژ دلـێ ته ئینایه دهر رهحما بابینیێ ژێ هێلا بت، وهره وێ ببه نك خۆ دا ئهو بهخت ڕهشیا گههشتیه دهیكا وێ نهگههته وێ ژى)).
ودهمێ من خواندنا كاغهزێ ب دویماهى ئیناى من بهرێ خۆ دایێ ڕۆندكێن وى ب سهر دێـمـى دا هاتبوون، من پسیار ژێ كر: وپشتى هنگى چ چێبوو؟
گۆت: من ئهڤ كـاغــهزه نهخواند حهتا ئهز پێ حهسیایم تهزینكهك ب سهر ههمى لهشێ من دا هات، ومـن هـزركـر هـهر وهكى دلـێ من ژ خهم وكۆڤانان دا دڤێت سنگێ من بكهلێشت، لهو ئهز ب لهز چوومه مالا وێ كو ئهڤ ماله ب خۆیه، یا تو من لـێ دبینى، ومن ئهو د ڤێ مهزهلكێ ڤه دیت ل سهر ڤى تهختى كهلهخهكێ بێ لڤین بوو، ومن كچا وێ ب ڕهخ ڤه دیت گریهكا تهعل دكر، ژ بهر وێ حنێرا من دیتى ئهز حێبهتى مام، ئهو تاوانێن من كرین وهكى دڕنده ودههبهیان هاتنه بهر چاڤێن من و ب كێلبێن خۆ ئهز ڤهچڕاندم، وگاڤا ئهز هشیار بوویم من پهیمان دا ئهز ژ ڤێ مهزهلكێ یا كو من ناڤێ وێ كریه مهزهلكا خهمان دهرنهكهڤم ئهز ژى وهكى وێ بژیم ووهكى وێ بمرم، وئهڤه ئهز ئهڤرۆ دلخۆش یێ دمرم، ودلـێ من یێ دبێژته من خودێ یێ ل من بۆرى ژ بهر وێ ههمى نهخۆشیا من دیتى..
وگاڤا ئهو گههشتیه ڤى جهى ژ ئاخفتنا خۆ، ئهزمانێ وى هاتهگرتن، وناڤچاڤێن وى ڕهش بوون، وكهفته سهر جهێ خۆ، ورحا خۆ تهسلیم كر ودگۆت: كچا من ئهى ههڤال ! كچا من !
ڤێجا گهلى زهلامێن دل ڕهق رهحمێ ب خودانێن نهفسێن لاواز ژ ژنكان ببهن.. ودهمێ هوین ب خاپاندن نامویسا وان ژێ دستینن هوین نزانن ئهو چ دله هوین دئێشینن و چ خوینه هوین درێژن !!
