تاوانێن نهفسێ..
یان ئاستهنگێن ڕێكێ
گـهلـهك كـهسـێـن هـهیـن دلـێ وان دچته هندێ ل خۆ بزڤڕن، بهر ب خودێ ڤه بچن، وخۆ ب كاروانێ تۆبهداران ڕا بگههینن، بهلـێ دهمێ ئهو هزرا ل خۆزڤڕینێ دكهن، یان دهست ب چوونا ب نك خودێ ڤه دكهن ژ بهر نهزانین ونهشارهزاییا وان ب نهفسێ وتاوانێن وێ بهرێ وان دكهفته هندهك ئاستهنگێن وهسا د ڕێـكـا وان دا وهكـى هـنـدهك دیوار وشویرهێن بلند لـێ دئێن سستییێ ل نك وان پهیدا دكهت وگهلهك جاران ژى بهرێ وان ههر ژ ڕێكێ وهردگێڕت، ودوباره بهرێ وان ددهته ڕێكا گونههكارییێ.
ئهڤ ئاستهنگه یێن كو ئهم دشێین ناڤێ (تاوانێن نهفسێ) ل سهر بدانین ههر ئهون یێن بهرى هنگى ئهو بهر ب گونههێ ڤه پالداین، یهعنى: ئهو نهفسا دوهى گونههكارى ل بهر وى شرین كرى وبهرێ وى دایه بێ ئهمرییا خودێ، ئهڤرۆ دهمێ ئهو هزرا زڤڕینا ل خودێ دكهت دێ لـێ گهڕیێت ئاستهنگان د ڕێكا وى دا پهیدا كهت، دا وى لێـڤـهكـهت، وئاستهنگا ئێكێ یان تاوانا ئێكێ یا نهفس د گهل وى دكهت ئهوه دێ بیرا وى ل خۆشییا گونههێ ئینتهڤه وگرانى وزهحمهتا خۆ دویركرنا ژ ڤێ خۆشییێ.
جارهكێ ته هزر دهێلانا گونهههكێ دا كرییه؟
ئێكهمین تشتێ نهفسا ته ل بیرا ته ئیناى ما نه ئهو بوو وێ گۆتییه ته: چاوا دێ ڤێ خۆشییێ هێلى؟
ئهها ئهڤه ئێكهمین تاوانه (نهفسا نزم) د گهل خودانى دكهت..
چاوا دێ شـێـى ڤێ خۆشییا هنده مهزن هێلى وخۆ د ناڤ چار دیوارێن تۆبێ دا گرێ دهى؟ تو ئهوێ دنیا ب ههمى فرههییا خـۆ ڤـه تێرا ته ناكهت خۆ ژ ڤان ههمى خۆشییان بكهى، ودهست ب تۆبهداریێ بكهى؟! نه.. هێشتا بۆ ته زوییه، تو یێ بچویكى، پیچهكا دى خۆشییێ بۆ خۆ ب دنیایێ ببه پاشى هزرا تۆبهكرنێ بكه.
و ب ڤێ پاش ئێخستنێ شهیتانى وپشتهڤانا وى نهفسا نزم گهلهك مرۆڤ یێن سهردا برین، وان كربوو دلـێ خۆ تۆبه بكهن، ل خودایێ خۆ بزڤڕن، هندهك كارى بۆ ئاخرهتا خۆ بكهن، بهلـێ نهفسێ تاوان لـێ كر، ئهو وه تێ گههاندن كو هێشتا زوییه، ڕۆژا ل خۆ زڤڕینێ نههاتییه، پاشى وان هند دیت مرن ئهوا بێ ژڤان د مرۆڤى دئالیێت شالۆكا خۆ دا ژییێ وان وبهرى وهختى ـ وهكى ئهو هزر دكهن ـ دورى!
تاوانا دووێ یا (نهفسا نزم) د گهل خودانى دكهت، پێخهمهت لادانا وى ژ تۆبهكرنێ ئهوه نهفس كرنا باشییێ ل بهر مرۆڤى گران دكهت، دێ بێژتێ: ئهگهر ته تۆبهكر لازم تو فلان كارى وفلان كارى بكهى.. وتو دزانى ئهو چهند بۆ ته ب زهحمهتن، تو دێ چ شێى ڕۆژێ پێنج جاران نڤێژێ كهى، رهمهزانێ ههمییێ یێ ب ڕۆژى بى، خۆ ژ درهوێ دهیه پاش، بێ ئهمرییا هــهوایــێ نـهفـسـێ وخۆشى وشهههواتێن دلـى كهى.. نه! ئهڤه كارهكێ ب زهحمهته خۆ پێڤه نهكه بۆ ته باشتـره!
مهعنا: ههر تشتهكێ سهرفهرازییا مـرۆڤى بـهرانـبـهر خـودێ وبهنییان ل دنیایێ وقهنجى وڕزگاربوونا وى ل ئاخرهتێ تێدا ههبت، نهفس ل بهر مرۆڤى گران دكهت ووى ژێ دترسینت.. چهند جاران دلـێ ته چوویێ تو خێرهكێ بكهى، یان عیبادهتهكێ زێده بكهى، وهكى كرنا هندهك سوننهتان یان خواندنا قورئانێ یان گرتنا هندهك ڕۆژییێن ب خێر، پاشى تو ب گرانییهكێ حهسیاى ودلـێ ته گۆتییه ته: خۆش تشته بهلـێ جارێ خۆ بگره، ئاخرى ئهڤ كارێ تو هزرێ تێدا دكهى یێ ب ساناهى نینه، جارێ وێ زهحمهتێ بۆ خۆ چێ نهكه بلا بۆ سوباهى بت؟!
وئهڤ ههردو تاوانه یێن نهفسا نزم د گهل خودانى دكهت: شرینكرنا خرابییێ ژ لایهكى ڤه، وگرانكرنا باشییێ ل بهر وى ژ لایهكێ دى ڤه سهرى دكێشنه تاوانهكا دى یا خهگهر ئهو ژى پاش ئێخستنا هزرا ل خۆ زڤڕینێ یه، ئهوا ب عهرهبى دبێژنێ: (التسویف).
نهفسا نزم، كو ئـێـك ژ دژوارتـریـن چهكێن شهیتانییه ئهو دژى مرۆڤى ب كار دئینت، ژ فێلبازییا خۆ نابێژته ته: تۆبه نهكه، تۆبهكرنێ چو فایدێ ته تێدا نینه! نه.. گاڤا دیت جار جار تو دلـێ خۆ یێ دبهیه تۆبێ، دێ بێژته ته: گهلهك باشه، دڤێت مرۆڤ حهقێ خودایێ خۆ ژى ل سهر خۆ ژ بیـر نهكهت، بهلـێ هێشتا ئهو دهم نههاتییه تو سهرێ خۆ بێخیه د عیبادهتى ڕا، وخۆ بكهیه صووفییهكێ تۆبهدار، تو هێشتا یێ جحێلى، مهجالـێ ته یێ ماى، ودهرگههێ تۆبێ ههمى گاڤان یێ ڤهكرییه، جارێ تێر خۆشییان بۆ خۆ چێ كه وههر جارهكا تو ل خۆ زڤڕى وته تۆبهكر ئهو گونههێن ته بهرى هنگى كرین ههمى دێ بۆ ته ئێنه ژێبرن، ودێ ژ صفرێ دهست پێ كهى، ئهڤه ته دو فایده كرن، تێر خۆشى ته بۆ خۆ ب عهمرێ خۆ برن، وته تۆبه ژى كر!
وهۆسا ئـهو دێ وى قـانـع كـهت كـو هزرا تۆبهكرنێ پاش بێخت نه كو ژ سهرێ خۆ دهربێخت، ڤێجا ئهو دێ دهست دهته بێ ئهمرییا خودێ حهتا هند دبینت عهمرێ وى وهكى قالبێ بهفرێ د ناڤ دهستان دا حهلیا، بێى ئهو بزانت كیڤه چوو، وبێى ئهو كارێ ڤێ چهندێ بكهت!
