ل دوڕیانا ڕێكێ
ئهگهر تو ل سهر وهغهرهكێ بى، و د ڤێ وهغهرێ دا ته ئارمانجهك ل بهر بت، و تو ب دهیه ڕێ دا بگههییه وێ ئارمانجێ.. و ته هند دیت دوڕیانهك كهفته ڕێكا ته، ئهو دوڕیانا بهرێ ته ددهته ئێك ژ دو ڕێكان:
ڕێكا ئێكێ: یا نهخۆشه، ژ بهر وان ژێلهلى و ژۆردایى و ئاستهنگێن لێ ههین، بهلێ ته بهرێ خۆ دایێ دهپهك وهك ڕێنیشان ل سهر دهڤێ وێ ڕێكێ ژ لایێ پۆلیسێن هاتن و چوونێ ڤه یێ هاتییهدانان، و ل سهر یێ هاتییه نڤیسین: (ئهڤه ئهو ڕێكه یا مرۆڤى دگههینته فلان جهى) و ئهو جهـ ئهوه یێ ته ئارمانج.
ڕێكا دویێ: ڕێكهكا خۆشه، یا ب دار و باره، و تژى جهێن خۆشى و موژیلاهییێ ل دۆر و ڕهخان ههنه، بهلێ نه ئهو ڕێكه یا ته دگههینته ئارمانجێ، و د سهر هندێ ژى ڕا ل سهر وى دهپێ كو ل دهڤێ وێ ڕێكێ هاتییه چكلاندن یێ هاتییه نڤیسین: (ئهڤ ڕێكه بهرێ مرۆڤى ل دویماهییێ ددهته جههكێ ب ترس).
هنگى تو دێ ب كیژ ڕێكێ دا چى؟
وى دهمى تو دێ كهڤییه بهرانبهر دو پالدهرێن ناڤخۆیى یێن ب هێز:
1- پالدهرێ نهفسێ: ئهوێ مهیلێ بۆ خۆشییێ دكهت، و ب تیبعهتێ خۆ حهز ژ تشتێ ب ساناهى دكهت، و كهیف ب قهید و زنجیران نائێت.
2- پالدهرێ عهقلى: ئهوێ ل دهسپێكێ ههر تشتهكى ب تهرازییا فایده و خوسارهتییێ دكێشت، و بڕیارێن خۆ ل سهر بناخهیێ ئهنجامێن ب مفا -نهكو ڕێكێن ب ساناهى- ئاڤا دكهت.
ڤێجا ئهگهر تو ژ وان كهسان بى یێن ب دویڤ ههوایێ نهفسێ دكهڤن، و خۆشییا بهردهست بلا یا بهروهخت ژى بت، ب سهر خۆشییا ل دویماهیێ ههى بلا یا بهردهوام ژى بت، دئێخن! تو دێ گوهدارییا نهفسێ كهى، دهمێ ئهو دبێژته ته: تو چ مهجبوورى زهحمهتێ بۆ خۆ چێ كهى؟ كا جارێ ل ڕێكا خۆش ههڕه.. حهتا دویماهییێ خودێ كهریمه!
بهلێ ئهگهر تو ژ وان بى یێن گوهدارییا عهقلى دكهن، و ڕێزێ ل بڕیارێن وى یێن بنهجهـ دگرن، تو دێ ڕێكا ئێكێ هلبژێرى، و دێ بێژییه خۆ: ڕاسته ئهو ڕێ یا نهخۆش و ب زهحمهته، بهلێ ئهو دێ من گههینته ئارمانجێ، و دێ مهصلحهتا من ب جهـ ئینت، قهیدى ناكهت ئهز هندهك وهستیانێ ببینم، یان بكهڤمه هندهك تهنگاڤییان، مادهم دویماهییێ دێ گههمه ئارمانجێ و كهڤمه خۆشییێ.
ئهڤه مهتهلا ڕێكا باوهرییێ و ڕێكا كوفرێیه.. ڕێكا باوهرییێ، ئهوا مرۆڤى د دنیایێ دا بهر ب خودێ ڤه دبهت، و ل ئاخرهتێ بهرێ وى ددهته بهحهشتێ. و ڕێكا كوفرێ ئهوا مرۆڤى د دنیایێ دا دئێخته داڤێن شهیطانى، و ل ئاخرهتێ سهرى دكێشته جههنهمێ..
خودێ ئهوێ ئهڤ دنیایه بۆ مه كرییه جهێ جهڕباندنێ، ئهم ل سهر ڤێ دوڕیانێ داناینه، و وى د ناڤخۆییا ههر ئێك ژ مه دا شیانا هلبژارتنا ئێك ژ ههردو ڕێكان دایه، و وى د ههر ئێك ژ مه دا تبیعهتهك چێكرییه ئهم باشى و خرابییێ پێ ژێك جودا كهین، چ ئهو ئێك زانا بت یان نهزان بت، بچویك بت یان مهزن بت، ئهڤ تبیعهته ئهوه یێ ئهم دبێژینێ: (فیطرهت) یان (خوڕستى)، و ئهو تشتهكه -وهكى مه گۆتى- خودێ یێ دایه مه، بێى مه دهستهك تێدا ههبت، یان مه داخواز كربت.
زارۆكهكێ هێشتا چو ژ فهند و فێلێن دنیایێ نهزانت، دهمێ تو تشتهكى ددهیێ، ئهو ب كهیف ڤه و ل پێش چاڤێن ته دێ وى تشتى خوت، بهلێ ئهگهر وى ئهو بێى ته بر بت، دێ چت خۆ ل ته ڤهشێرت، و ب ترس ڤه وى تشتى خوت، ههر وهكى ئهو دزانت پارییێ ئێكێ یێ دورسته بۆ وى، و یێ دویێ بۆ وى یێ دورست نینه.. ما ئهڤه نه جودانكرنه د ناڤبهرا حهقى و نهحهقییێ دا؟
ئهڤه هندهكه ژ تهفسیرا گۆتنا خودێیه: ( وَهَدَيۡنَٰهُ ٱلنَّجۡدَيۡنِ)(البلد: 10).
