Omega-3: روونێ زێڕین بۆ ساخلەمیا مێشک، دڵ و لەشی
پێشەکی
د جیهانا خوارن و ساخلەمیێ دا، هندەک ماددە هەنە کو ژ بەر گرنگیا وان یا زێدە، ب "ماددێن سەرەکی" دهێنە نیاسین. ئێک ژ گرنگترینێن ڤان ماددان، "دۆزما ئەسیدی یا ئۆمێگا-٣" (Omega-3 Fatty Acids) یە. ئەو جورەکێ روونێن ساخلەمە کو لەشێ مرۆڤی نەشێت ب خۆ دروست بکەت، لەوما پێدڤیە ب رێکا خوارنێ ب دەستخۆڤە بینیت.
١. مفایێن زانستی یێن سەلماندی بۆ Omega-3
ساخلەمیا دلی و مولولەیێن خوینێ
کێمکرنا چەوریێن سێیانی (Triglycerides).کێمکرنا فشارا خوینێ ل دەڤ کەسێن فشارا وان بلند.
نەهێلانا مەیینا خوینێ و رێگری ل جەلتا دلی و مێشکی.
کێمکرنا ئیلتیهابان و رەقبوونا مولولەیێن خوینێ.
ساخلەمیا مێشکی و شیانێن عەقلی
پێکهاتەیێ سەرەکی یێ مێشکیە (ب تایبەت جورێ DHA).بهێزکرنا بیر و تەرکیزێ و پاراستن ژ زهایمەرێ.
کێمکرنا نیشانێن خەمۆکیێ (depression) و دلقەلەقیێ (anxiety).
کێمکرنا ئیلتیهاب و ئێشانا گەهان
ئۆمێگا-٣ دژە-ئیلتیهابەکا (Anti-inflammatory) سرۆشتی یا بهێزە و دشێت هاریکار بیت بۆ کێمکرنا ئێشانا گەهێن رۆماتیزمی.
ساخلەمیا چاڤان و چەرمی
پێکهاتەیەکێ سەرەکی یێ تۆڕا چاڤی یە و هاریکارە د پاراستنا نەرمی و تەڕاتیا چەرمی دا و کێمکرنا زیپکان.
٢. ژ کیڤە دشێین Omega-3 ب دەستخۆڤە بینین؟
ژ خوارنێ (باشترین رێک)
ماسیێن ب روون (Fatty Fish): باشترین ژێدەرە، وەکی سالمون، ماکرێل، سەردین، و تونا.ژێدەرێن ریوەکی: تۆڤێ کەتانی، تۆڤێ چیایێ، و گویز.
(گرنگە بزانین کو مفایێ ئۆمێگا-٣ یا ژ ماسیان بهێزترە).
ب رێکا حەب و تەمامکەرێن خوارنێ (Supplements)
ئەگەر مرۆڤ نەشێت رێژەیەکا تێر بدەستخۆڤە بینیت، دشێت حەبێن ئۆمێگا-٣ (وەکی روونێ ماسی - Fish Oil) بکاربینیت، لێ ب شیرەتا نۆژداری.
٣. نیشان و زیانێن کێمبوونا Omega-3
نیشانێن سەرەتایی یێن کێماسیێ
وشکبوونا چەرمی و دەرکەفتنا پەلێن سۆر.لاوازبوون و وەرینا پری (موی).
نەهێن لاواز و زوو شکەستن.
ماندیبوون و کێم نڤستن.
کێمبوونا تەرکیزێ و لاوازبوونا بیرا.
زیانێن درێژخایەن یێن کێماسیێ
کێماسیا ئۆمێگا-٣ بۆ دەمەکێ درێژ دشێت ئەگەرێ بلندبوونا مەترسیا نەخۆشیێن دلی، زێدەبوونا ئیلتیهابان، و تووشبوون ب خەمۆکیێ بیت.
ئەنجام و پوختە
ئۆمێگا-٣ بەنکەکێ سەرەکی یە بۆ ئاڤاکرنا لەشەکێ ساخلەم. ژ پاراستنا دلی و مێشکی بگرە هەتا جوانیا چەرم و پری، کاریگەریا وێ یا ئەرێنی ل سەر هەمی لەشی هەیە.
شیرەتا زانستی: بزاڤێ بکە پێدڤیێن خۆ ب رێکا خوارنەکا هەڤسەنگ و دەوڵەمەند ب ماسی و گویز و تۆڤان دابین بکەی. و ئەگەر پێدڤی ب حەبان کر، بلا ب رێنمایا نۆژدارەکێ شارەزا بیت.
